إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٢١ - فرق مسئله«اجزا» با بحث«تبعيت قضا للاداء» چيست؟

إذا عرفت هذه الأمور، فتحقيق المقام يستدعي البحث و الكلام في موضعين:

الأوّل: إنّ الإتيان بالمأمور به بالأمر الواقعي- بل بالأمر الاضطراري أو الظّاهري أيضا- يجزي عن التّعبّد به ثانيا؛ لاستقلال العقل بأنّه لا مجال مع موافقة الأمر بإتيان المأمور به على وجهه، لاقتضائه التّعبّد به ثانيا (١)

بعضى فرموده‌اند: قضا، ارتباطى به ادا ندارد بلكه نيازمند به امر جديد است و اگر امر جديدى در باب قضا نباشد، اصلا قضا وجود ندارد.

آيا مسأله تبعيّت قضا، للاداء- يا عدم تبعيّت آن- همين مسئله اجزا هست كه اكنون محلّ بحث ما مى‌باشد؟

مصنّف رحمه اللّه فرموده‌اند: آن دو مسئله، ارتباطى به يكديگر ندارد و عمده جهت اختلاف در اين است كه:

در بحث اجزا نزاع در يك امر عقلى است كه آيا اتيان به مأمور به از نظر عقل، مجزى است يا نه امّا در مسأله تبعيّت، نزاع، مربوط به «لفظ» است كه آيا آن امرى‌ كه ادا را واجب نموده، دلالت لفظى دارد كه اگر مكلّف، مأمور به را در ظرف خودش انجام نداد در خارج از وقت انجام دهد يا دلالت ندارد؟

جمع‌بندى: هيچ ارتباطى بين مسئله «اجزا» و «تبعيّت قضا، للاداء»- و يا عدم تبعيّت- وجود ندارد.

(١)- تاكنون مقدّماتى را در بحث اجزا، بيان كرديم، اينك براى اينكه تحقيقى در بحث اجزا كرده باشيم، در دو موضع بحث مذكور را ادامه مى‌دهيم.