محتواى سوره الشمس
اين سوره كه در حقيقت سوره «تهذيب نفس» و «تطهير قلوب از ناپاكى‌ها و ناخالصى‌ها» است، بر محور همين معنى دور مى‌زند، منتها در آغاز سوره به يازده موضوع مهم از عالم خلقت و ذات پاك خداوند، براى اثبات اين معنى كه فلاح و رستگارى در گرو تهذيب نفس است، قسم ياد شده، و بيشترين سوگندهاى قرآن را به طور جمعى در خود جاى داده است.
و در پايان سوره، به ذكر نمونه‌اى از اقوام متمرد و گردنكش يعنى قوم «ثمود»- كه به خاطر ترك تهذيب نفس در شقاوت ابدى فرو رفتند، و خداوند آنها را به مجازات شديدى گرفتار كرد- مى‌پردازد، و با اشاره كوتاهى به سرنوشت آنها سوره را پايان مى‌دهد.
در حقيقت، اين سوره كوتاه يكى از مهمترين مسائل سرنوشت‌ساز زندگى بشر را بازگو مى‌كند، و نظام ارزشى اسلام را در مورد انسان‌ها مشخص مى‌سازد.
***
فضيلت تلاوت اين سوره
در فضيلت تلاوت اين سوره همين بس كه، در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است: مَنْ قَرَأَها فَكَأَنَّمَا تَصَدَّقَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ!:
«هر كس آن را بخواند گوئى به تعداد تمام اشيائى كه خورشيد و ماه بر آنها مى‌تابد در راه خدا صدقه داده است»!. «١»
و مسلماً اين فضيلت بزرگ از آن كسى است كه، محتواى بزرگ اين سوره كوچك را در جان خود پياده كند، و تهذيب نفس را وظيفه قطعى خود بداند.