تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٥
ماده «زَبْن» (بر وزن متن) به معنى دفع كردن، صدمه زدن و دور ساختن است، و در اينجا به معنى فرشتگان عذاب و مأموران دوزخ است.
***
در آخرين آيه اين سوره كه آيه سجده است مىفرمايد: «چنان نيست كه او مىپندارد و اصرار بر ترك سجده تو دارد» «كَلَّا».
«هرگز او را اطاعت مكن و به درگاه پروردگارت سجده كن و به او تقرب جوى» «لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ».
ابو جهلها كوچكتر از آنند كه بتوانند مانع سجده تو شوند، و يا در راه پيشرفت آئينت، سنگ بيندازند و مانع ايجاد كنند، تو با توكل بر پروردگار و نيايش و عبادت و سجده، در اين مسير گام بردار و هر روز به خداى خود نزديك و نزديكتر شو.
ضمناً، از اين آيه، به خوبى استفاده مىشود كه «سجده» باعث قرب انسان در درگاه خدا است، و لذا در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم: أَقْرَبُ ما يَكُونُ الْعَبْدُ مِنَ اللَّه إِذا كانَ ساجِداً: «نزديكترين حالت بنده به خداوند زمانى است كه در سجده باشد». «١»
البته، مىدانيم: طبق روايات اهل بيت عصمت عليهم السلام چهار سجده واجب در قرآن داريم رد «الم سجده» (آيه ١٥)، «فصلت» (آيه ٣٧)، «النجم» (آيه ٦٢) و در اينجا (سوره علق، آيه ١٩) و بقيه سجدههاى قرآن مستحب است. «٢»
***