تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٤
طعن و تهمت قرار مىدهند.
«هُمَزَة» و «لُمَزَة» هر دو صيغه مبالغه است، «١» اولى از ماده «همز» در اصل به معنى «شكستن» است و از آنجا كه افراد عيبجو و غيبت كننده شخصيت ديگران را درهم مىشكنند، به آنها «همزة» اطلاق شده.
و «لُمَزَة» از ماده «لمز» (بر وزن رمز) در اصل، به معنى غيبت كردن و عيبجوئى نمودن است.
در اين كه: آيا اين دو واژه به يك معنى است، و اشاره به غيبت كنندگان و عيبجويان مىكند؟ يا در ميان اين دو فرقى است؟ مفسران احتمالات زيادى دادهاند:
بعضى آنها را به يك معنى گرفتهاند، و بنابراين، ذكر اين دو با هم براى تأكيد است.
ولى، بعضى گفتهاند: «همزه» به معنى غيبت كننده و «لمزه» به معنى عيبجو است.
بعضى ديگر، «همزه» را به معنى كسانى كه با اشارت دست و سر عيبجوئى مىكنند و «لمزه» را به معنى كسانى كه با زبان اين كار را انجام مىدهند، دانستهاند.
بعضى «اولى» را اشاره به عيبجوئى روبرو، و «دومى» را به عيبجوئى پشت سر مىدانند.
بعضى، اولى را به معنى عيبجوئى آشكار، و دومى را عيبجوئى پنهان و با اشاره چشم و ابرو شمردهاند.