تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧
قحطى و خشكسالى و مانند آن. براى اهميت اين موضوع، و الا اطعام گرسنگان هميشه از افضل اعمال بوده و هست.
در حديثى، از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم: مَنْ أَشْبَعَ جائِعاً فِى يَوْمِ سَغَبٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ مِنْ بابٍ مِنْ أَبْوابِ الْجَنَّةِ لا يَدْخُلُها الَّا مَنْ فَعَلَ مِثْلَ ما فَعَلَ: «كسى كه گرسنهاى را در ايام قحطى سير كند خدا او را در قيامت از درى از درهاى بهشت وارد مىسازد كه هيچ شخص ديگرى از آن وارد نمىشود، جز كسى كه عملى همانند عمل او انجام داده باشد». «١»
٤- «مَقْرَبَة» به معنى قرابت و خويشاوندى است، و تأكيد روى يتيمان خويشاوند نيز به خاطر ملاحظه اولويتها است، و گرنه همه يتيمان را بايد اطعام و نوازش نمود، اين نشان مىدهد: خويشاوندان در مورد يتيمان فاميل خود مسئوليت سنگينترى دارند.
از اين گذشته، سوء استفادههائى كه مخصوصاً در آن عصر در اين زمينه نسبت به اموال يتيمان خويشاوند مىشده، ايجاب مىكرده است: هشدار خاصى در مورد اين گردنه صعب العبور داده شود.
«ابوالفتوح رازى» معتقد است: «مَقْرَبَه» از ماده «قرابت» نيست، بلكه از ماده «قُرَب» است و اشاره به يتيمانى است كه از شدت گرسنگى گوئى پهلوهايشان به هم چسبيده است، «٢» ولى اين تفسير بسيار بعيد به نظر مىرسد.
٥- «مَتْرَبَة» مصدر ميمى از ماده «ترب» (بر وزن طرب) در اصل از «تراب» به معنى «خاك» گرفته شده، و به كسى مىگويند كه، بر اثر شدت فقر، خاك نشين شده، باز در اينجا تأكيد روى اين گونه مسكينها به خاطر اولويت آنها است و الَّا اطعام همه مسكينان از اعمال حسنه است.