تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٧
كننده هدايتى را از خود مران.
ديگر اين كه: منظور كسانى است كه داراى فقر مادى هستند، و به سراغ تو مىآيند، بايد آنچه در توان دارى به كار گيرى، و آنها را مأيوس نكنى، و از خود نرانى.
سوم اين كه: هم ناظر به فقر علمى است و هم فقر مادى، دستور مىدهد: به تقاضاى سائلان در هر قسمت پاسخ مثبت ده، اين معنى هم تناسب با هدايت الهى نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله دارد و هم سرپرستى از او در زمانى كه يتيم بود.
عجب اين كه: بعضى از مفسران براى اثبات اين كه مقصود از «سائل» در اينجا تنها سؤال كننده از مسائل علمى است، گفتهاند: تعبير «سائل» در قرآن مجيد، هرگز به معنى تقاضا كننده مالى نيامده است. «١»
در حالى كه، مكرر در قرآن در اين معنى به كار رفته است، چنان كه در آيه ١٩ «ذاريات» مىخوانيم: وَ في أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُوم: «در اموال آنها حقى است براى سائل و محروم» همين معنى در آيه ٢٥ سوره «معارج» و ١٧٧ «بقره» نيز آمده است.
***
و سرانجام، در سومين و آخرين دستور مىفرمايد: «و اما نعمتهاى پروردگارت را بازگو كن» «وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ».
بازگو كردن نعمت، گاه، با زبان است و تعبيراتى كه حاكى از نهايت شكر و سپاس باشد، نه غرور و برترىجوئى.
و گاه، با عمل است، به اين ترتيب كه از آن انفاق و بخشش در راه خدا كند، بخششى كه نشان دهد خداوند نعمت فراوانى به او عطا كرده است.