تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٥
و گاه گفته شده: هر دو به معنى كسى است كه مردم را با القاب زشت و زننده ياد مىكند.
و بالاخره، در سخنى از «ابن عباس» آمده است: هُمُ الْمَشَّائُونَ بِالنَّمِيمَةِ، الْمُفَرِّقُونَ بَيْنَ الأَحِبَّةِ، الْنَّاعِتُونَ لِلْنَّاسِ بِالْعَيْبِ:
«آنها كسانى هستند كه سخنچينى مىكنند، ميان دوستان جدائى مىافكنند، و مردم را با عيوب توصيف مىكنند». «١»
گويا «ابن عباس» اين سخن را از حديثى كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است استفاده كرده، آنجا كه فرمود: أَ لا أُنَبِّئُكُمْ بِشِرارِكُمْ؟ قالُوا: بَلى يا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله، قالَ: الْمَشَّائُونَ بِالنَّمِيمَةِ، الْمُفَرِّقُونَ بَيْنَ الأَحِبَّةِ، الْباغُونَ لِلْبُرَآءِ الْمَعايِبَ:
«آيا شما را از شريرترين افراد خبر دهم؟ گفتند: آرى اى رسول خدا! فرمود:
آنها كه بسيار سخنچينى مىكنند، در ميان دوستان جدائى مىافكنند، و براى افراد پاك و بىگناه در جستجوى عيوبند». «٢»
ولى از مجموع كلمات ارباب لغت استفاده مىشود كه: اين دو واژه به يك معنى است، و مفهوم وسيعى دارد كه هر گونه عيبجوئى و غيبت و طعن و استهزاء به وسيله زبان و علائم و اشارات و سخنچينى و بدگوئى را شامل مىشود.
به هر حال، تعبير به «وَيْل» تهديد شديدى است نسبت به اين گروه، و اصولًا آيات قرآن، موضعگيرى سختى در برابر اين گونه افراد نموده، و تعبيراتى دارد كه درباره هيچ گناهى مانند آن ديده نمىشود، مثلًا بعد از آن كه منافقان كوردل را به خاطرِ سخريه مؤمنان به عذاب اليم تهديد مىكند، مىفرمايد: اسْتَغْفِرْ