تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٩
محتواى سوره و العاديات
در اين كه: اين سوره در «مكّه» نازل شده است يا در «مدينه»؟ در ميان مفسران سخت گفتگو است، بسيارى آن را «مكّى» شمردهاند، در حالى كه جمعى آن را «مدنى» مىدانند.
كوتاه بودن مقطع آيات، تكيه بر سوگندها، و همچنين تكيه بر مسأله معاد، قرائنى است كه «مكّى» بودن سوره را تأييد مىكند.
ولى از سوى ديگر، مضمون سوگندهاى اين سوره كه تناسب زيادى با مسائل جهاد دارد- چنان كه انشاء اللَّه مشروحاً بيان خواهد شد- و همچنين رواياتى كه مىگويد: اين سوره بعد از جنگ «ذات السَّلاسِل» نازل شده است.
(جنگى كه در سال هشتم هجرت واقع شد و در آن گروه كثيرى از كفار به اسارت درآمدند، كه آنها را با طنابها محكم بستند و لذا آن را «ذات السلاسل» ناميدهاند، و شرح آن در تفسير آيات، به خواست خدا خواهد آمد) گواه بر «مدنى» بودن اين سوره است، حتى اگر سوگندهاى آغاز اين سوره را ناظر به حركت حجاج به سوى «منى» و «مشعر» بدانيم نيز، تناسب با «مدينه» دارد.
درست است كه مراسم حج، با اكثر شاخ و برگهايش، در ميان عرب جاهلى نيز- به خاطر اقتدا به سنت ابراهيم- رواج داشت، ولى آنها چنان با خرافات آميخته شده بود، كه بعيد به نظر مىرسد قرآن، به آن سوگند ياد كرده باشد.
با توجه به مجموع اين جهات، ما «مدنى» بودن آن را ترجيح مىدهيم.
از آنچه گفتيم، ضمناً محتواى سوره نيز روشن شد كه:
در آغاز، سوگندهاى بيدار كنندهاى را ذكر مىكند.