«بنده‌اى را هنگامى كه نماز مى‌خواند» «عَبْداً إِذا صَلَّى».
آيا چنين كسى مستحق عذاب و كيفر الهى نيست؟!
در احاديث آمده است: «ابو جهل» از اطرافيان خود سؤال كرد: آيا محمّد در ميان شما نيز (براى سجده) صورت به خاك مى‌گذارد؟ گفتند: آرى.
گفت: سوگند به آنچه ما به آن سوگند ياد مى‌كنيم، اگر او را در چنين حالى ببينم، با پاى خود گردن او را له مى‌كنم! به او گفتند: ببين، او در آنجا مشغول نماز است!.
«ابو جهل» حركت كرد تا گردن پيامبر صلى الله عليه و آله را زير پاى خود بفشارد، ولى هنگامى كه نزديك آمد، عقب نشينى كرده و با دستش گوئى چيزى را از خود دور مى‌كرد!.
به او گفتند: اين چه وضعى است در تو مى‌بينيم؟ گفت: ناگهان ميان خودم و او خندقى از آتش ديدم و منظره وحشتناك و همچنين بال و پرهائى مشاهده كردم!
در اينجا پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: قسم به كسى كه جانم در دست او است، اگر به من نزديك شده بود، فرشتگان خدا بدن او را قطعه قطعه مى‌كردند و عضو عضو او را مى‌ربودند!
اينجا بود كه آيات فوق نازل شد. «١»
طبق اين روايات، آيات فوق در آغاز بعثت نازل نشده، بلكه وقتى نازل شد كه دعوت اسلام برملا شده بود، و لذا عده‌اى معتقدند: تنها پنج آيه نخستين اين سوره در آغاز بعثت نازل شده و بقيه با فاصله قابل ملاحظه‌اى بوده است.
ولى به هر حال، اين شأن نزول هرگز مانع گستردگى مفهوم آيه نيست.
***