تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٩
كرده» «بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها». «١»
و زمين در اجراى اين فرمان، كوتاهى نمىكند، تعبير «أَوْحى» در اينجا به خاطر آن است كه: چنين سخن گفتن اسرارآميز، بر خلاف طبيعت زمين است و اين جز از طريق يك وحى الهى ممكن نيست.
بعضى گفتهاند: منظور اين است كه، به زمين وحى مىكند: آنچه در درون دارد بيرون بريزد.
ولى، تفسير اول صحيحتر و مناسبتر به نظر مىرسد.
***
سپس مىفرمايد: «در آن روز مردم به صورت گروههاى مختلف از قبرها خارج شده، در عرصه محشر وارد مىشوند، تا اعمالشان به آنها نشان داده شود»! «يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ».
«أَشْتات» جمع «شَتّ» (بر وزن شط) به معنى متفرق و پراكنده است، اين اختلاف و پراكندگى، ممكن است به خاطر آن باشد كه، اهل هر مذهبى جداگانه وارد عرصه محشر مىشوند.
يا اهل هر نقطهاى از مناطق زمين جدا وارد مىشوند.
و يا اين كه: گروهى با صورتهاى زيبا و شاد و خندان، و گروهى با چهرههاى عبوس، تيره و تاريك در محشر گام مىنهند.
يا هر امتى همراه امام، رهبر و پيشوايشان هستند، همان گونه كه در آيه ٧١ سوره «اسراء» آمده: يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم: «روزى كه هر گروهى را با پيشوايشان فرا مىخوانيم».