تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٧
عَمِلَ كَذا وَ كَذا، يَوْمَ كَذا، فَهذا أَخْبارُها:
«منظور از خبر دادن زمين اين است كه: اعمال هر مرد و زنى را كه بر روى زمين انجام دادهاند خبر مىدهد، مىگويد: فلان شخص در فلان روز فلان كار را انجام داد، اين است خبر دادن زمين»!. «١»
در حديث ديگرى، از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم: حافِظُوا عَلَى الْوُضُوءِ وَ خَيْرُ أَعْمالِكُمُ الصَّلاةُ، وَ تَحَفَّظُوا مِنَ الأَرْضِ فَإِنَّها أُمُّكُمْ، وَ لَيْسَ فِيها أَحَدٌ يَعْمَلُ خَيْراً أَوْ شَرّاً إِلَّا وَ هِيَ مُخْبِرَةٌ بِهِ!:
«مواظبت بر وضو كنيد، و بهترين اعمال شما نماز است، و مراقب زمين باشيد كه مادر شما است، هيچ انسانى كار خير يا شرّى به جا نمىآورد، مگر اين كه زمين از آن خبر مىدهد»!. «٢»
از «ابو سعيد خدرى» نقل شده كه مىگفت: هر گاه در بيابان هستى، صدايت را به اذان بلند كن؛ چرا كه شنيدم از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمود: لا يَسْمَعُهُ جِنٌّ وَ لا انْسٌ وَ لا حَجَرٌ الَّا يَشْهَدُ لَهُ: «هيچ جن و انس و قطعه سنگى آن را نمىشنود، مگر اين كه براى او (در قيامت) گواهى مىدهد». «٣»
آيا راستى زمين به فرمان خدا زبان مىگشايد و تكلم مىكند؟
يا اين كه: منظور ظاهر شدن آثار اعمال انسان بر صفحه زمين است؟ زيرا مىدانيم: هر عملى كه انسان انجام دهد، خواه ناخواه در اطراف او آثارى به جا مىگذارد، هر چند امروز براى ما محسوس نباشد، درست همانند آثارى كه از خطوط انگشتان يك دوست يا دشمن بر روى دستگيره درمىماند، و در آن روز، همه اين آثار ظاهر مىشود، و سخن گفتن زمين، چيزى جز اين ظهور بزرگ