تعبير به ما: «چيزى» در اينجا درباره خداوند، كنايه از عظمت فوق العاده ذات پاك او و ابهامى است كه از اين نظر در اين قسمت حاكم است، به طورى كه او را برتر از خيال و قياس و گمان و وهم مى‌سازد.
بعضى نيز گفته‌اند: «ما» در اينجا «مصدريه» است، و بنابراين، معنى جمله چنين مى‌شود: «سوگند به آفرينش مذكر و مؤنث» ولى اين احتمال ضعيف به نظر مى‌رسد.
در حقيقت، سوگند اول و دوم، اشاره به آيات آفاقى است، و سوگند سوم اشاره به آيات انفسى.
***
آن گاه، به هدف نهائى اين سوگندها مى‌رسد، و مى‌فرمايد: «سعى و تلاش و كوشش شما در زندگى، گوناگون و مختلف است» «إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى».
جهت‌گيرى تلاش‌ها و نتائج آن، نيز كاملًا مختلف و متفاوت مى‌باشد. اشاره به اين كه: شما به هر حال در زندگى آرام نخواهيد گرفت، و حتماً به سعى و تلاشى دست مى‌زنيد، و نيروهاى خدا داد كه سرمايه‌هاى وجودتان است، در مسيرى خرج مى‌شود، ببينيد سعى و تلاش شما در كدام مسير، به كدام سمت، و داراى كدام نتيجه است؟
نكند تمام سرمايه‌ها و استعدادهاى خود را به بهاى اندكى بفروشيد، و يا بيهوده به هدر دهيد!
«شَتّى‌» جمع «شَتِيْت» از ماده «شَتّ» (بر وزن شط) به معنى پراكنده كردن جمعيت است، و در اينجا اشاره به تفاوت كوشش‌هاى مردم از نظر كيفيت، هدف‌گيرى و نتيجه آنها است.
***