تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣
معانى در آيه مورد بحث صادق است؛ چرا كه اين عذاب گسترده از خشم الهى سرچشمه مىگرفت و همه آنها را در هم كوبيد و نرم كرد و ريشه كن ساخت.
«سَوَّاها» از ماده «تسويه» ممكن است به معنى صاف كردن خانهها و زمينهاى آنها بر اثر صيحه عظيم، صاعقه و زلزله باشد، يا به معنى يكسره كردن كار اين گروه، و يا مساوات همه آنها در مجازات و عذاب، به گونهاى كه احدى از آنان از اين ماجرا سالم در نرفت.
جمع ميان اين معانى نيز ممكن است.
ضمير در «سَوَّاها» به «قبيله ثمود» باز مىگردد، و يا به شهرها و آبادىهاى آنان كه خداوند همه را با خاك يكسان نمود.
بعضى نيز گفتهاند: به «دَمْدَمَة» بر مىگردد كه از جمله بعد استفاده مىشود، يعنى خداوند اين خشم و غضب و هلاكت را يكسان در ميان آنها قرار داد، به طورى كه همگى را فرا گرفت.
اما، تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد.
در ضمن، از اين آيه به خوبى استفاده مىشود، مجازات آنها نتيجه گناه آنها و متناسب با آن بوده است، و اين عين عدالت و حكمت است.
درباره بسيارى از اقوام مىخوانيم: به هنگام ظهور آثار عذاب، پشيمان شده، و راه توبه را پيش مىگرفتند، ولى عجيب اين كه: در بعضى از روايات آمده است:
وقتى قوم صالح نشانههاى عذاب را ديدند، به جستجوى او پرداختند، كه هر كجا وى را پيدا كنند، نابود سازند. «١»
و اين دليل بر عمق عصيان و سركشى آنها در مقابل خدا و پيامبر او است، ولى خداوند او را نجات داد و آنها را هلاك كرد و طومار زندگانيشان را به كلى در