سياه است.
«مَشْئَمَة» از ماده «شؤم» نقطه مقابل «مَيْمَنَة» از ماده «يمن» است، يعنى اين گروه كافر، افرادى شوم و ناميمونند، كه هم سبب بدبختى خودشانند، و هم بدبختى جامعه، ولى از آنجا كه شوم بودن و خجسته بودن در قيامت به آن شناخته مى‌شود كه نامه اعمال افراد در دست چپ، يا در دست راست آنها باشد، بعضى اين تفسير را براى آن پذيرفته‌اند، به خصوص اين كه ماده «شؤم» در لغت به معنى گرايش به چپ نيز آمده است. «١»
***
و در آخرين آيه اين سوره، اشاره كوتاه و پر معنائى به مجازات گروه اخير كرده، مى‌فرمايد: «بر فراز آنها آتشى است فروبسته»! كه راه فرارى از آن نيست «عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ».
«مُؤْصَدَة» از ماده «ايصاد» به معنى بستن در و محكم كردن آن است، ناگفته پيدا است: انسان در اطاقى كه هواى آن كمى گرم است مى‌خواهد درها را باز كند، نسيمى بوزد و گرمى هوا را تعديل كند، حال بايد فكر كرد در كوره سوزان دوزخ، هنگامى كه تمام درها بسته شود، چه حالى پيدا خواهد شد؟!
***
نكته‌ها:
١- منظور از «فك رقبة» ظاهراً همان آزاد كردن بردگان و بندگان است.
در حديثى آمده است: مرد اعرابى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمده، عرض كرد: اى رسول خدا! عملى به من تعليم كن كه مرا داخل بهشت كند، فرمود: إِنْ كُنْتَ أَقْصَرْتَ الْخُطْبَةَ لَقَدْ أَعْرَضْتَ الْمَسْأَلَةَ: «اگر چه سخن كوتاهى گفتى، اما مطلب