تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤
نكته:
فتح مكّه، بزرگترين پيروزى اسلام
«فتح مكّه» همان گونه كه اشاره كرديم، فصل جديدى در تاريخ اسلام گشود، و مقاومتهاى دشمن را بعد از حدود بيست سال درهم شكست، در حقيقت با «فتح مكّه» بساط شرك و بتپرستى از «جزيره عربستان» برچيده شد، و اسلام، آماده براى جهش به كشورهاى ديگر جهان گشت.
خلاصه اين ماجرا چنين بود: بعد از پيمان و «صلح حديبيه»، مشركان «مكّه» دست به پيمانشكنى زدند، و آن صلح نامه را ناديده گرفتند، و بعضى از هم پيمانان پيغمبر صلى الله عليه و آله را تحت فشار قرار دادند، هم پيمانهاى رسول اللَّه صلى الله عليه و آله به آن حضرت شكايت كردند، رسول اللَّه صلى الله عليه و آله تصميم گرفت هم پيمانان خود را يارى كند.
از سوى ديگر، تمام شرائط براى برچيدن اين كانون بتپرستى، شرك و نفاق كه در «مكّه» به وجود آمده بود، فراهم مىشد، و اين كارى بود كه مىبايست به هر حال انجام گيرد، لذا پيامبر صلى الله عليه و آله به فرمان خدا آماده حركت به سوى «مكّه» شد.
«فتح مكّه» در سه مرحله انجام گرفت:
نخست، مرحله مقدماتى يعنى فراهم كردن قوا و نيروى لازم، انتخاب شرائط زمانى مساعد، و جمع آورى اطلاعات كافى از موقعيت دشمن و كم و كيف نيروى جسمانى و روحيه آنها بود.
مرحله دوم، مرحله انجام بسيار ماهرانه و خالى از ضايعات فتح بود.
و بالاخره مرحله نهائى، مرحله پى آمدها و آثار آن بود.
اما توضيح اين مراحل: