خاصى از سران بت‌پرستان «مكّه» اند، بنابراين «الف و لام» در «الكافرون» به اصطلاح براى «عهد» است، نه براى «جمع».
ممكن است دليل آنها بر اين مطلب، علاوه بر آنچه در شأن نزول گفته شد اين باشد كه: بسيارى از بت‌پرستان «مكّه» سرانجام ايمان آوردند، بنابراين اگر مى‌گويد: نه شما معبود مرا عبادت مى‌كنيد و نه من معبود شما را، حتماً در مورد آن گروهى از سران شرك و كفر است كه تا پايان عمر هرگز ايمان نياوردند و گرنه، بسيارى از مشركان به هنگام فتح «مكّه»، فوج فوج وارد اسلام شدند.
***
پرسش‌ها و نكته‌ها:
در اينجا چند سؤال مطرح است كه بايد به آن پاسخ گفت:
١- چرا سوره با فرمان «قل» (بگو) شروع شده است؟
آيا بهتر اين نبود گفته شود: «يا ايها الكافرون» بدون اين كه «قل» در آغاز آن باشد؟
به تعبير ديگر: پيغمبر صلى الله عليه و آله بايد دستور خداوند را اجرا كند و جمله «يا ايها الكافرون» را به آنها بگويد: نه اين كه جمله «قل» را نيز تكرار كند.
پاسخ اين سؤال، با توجه به محتواى سوره روشن است؛ زيرا مشركان عرب پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله را دعوت به سازش بر سر بت‌ها كرده بودند. و او مى‌بايست اين مطلب را از خود نفى كند، و بگويد: من هرگز تسليم شما نمى‌شوم، و عبادتم را با شرك آلوده نمى‌كنم اگر كلمه «قل» در آغاز اين سوره نباشد، سخن، سخن خدا خواهد شد، و در اين صورت، جمله لا اعبد ما تعبدون: «من آنچه را شما عبادت مى‌كنيد نمى‌پرستم» و امثال آن مفهومى نخواهد داشت.
به علاوه، چون كلمه «قل» در پيام «جبرئيل» از سوى خدا بوده، پيغمبر