نكته:
برنامه چهار ماده‌اى خوشبختى
قابل توجه اين كه: قرآن براى نجات از آن خسران عظيم، برنامه جامعى تنظيم كرده، كه در آن بر چهار اصل تكيه شده است:
اصل اول، در اين برنامه، «ايمان» است، كه زيربناى همه فعاليت‌هاى انسان را تشكيل مى‌دهد؛ چرا كه تلاش‌هاى عملى انسان از مبانى فكرى و اعتقادى او سرچشمه مى‌گيرد، نه همچون حيوانات كه حركاتشان به خاطر انگيزه‌هاى غريزى است.
و به تعبير ديگر: اعمال انسان تبلورى است از عقائد و افكار او، و به همين دليل، تمام انبياى الهى، قبل از هر چيز، به اصلاح مبانى عقيدتى امت‌ها مى‌پرداختند، مخصوصاً با شرك كه سرچشمه انواع رذائل، بدبختى‌ها و پراكندگى‌ها است، به مبارزه مى‌پرداختند.
جالب اين كه: «ايمان» در اينجا به طور مطلق ذكر شده است، تا شامل ايمان به همه مقدسات گردد، يعنى: از ايمان به خدا و صفات او گرفته، تا ايمان به قيامت، حساب، جزا، كتب آسمانى، انبياى الهى و اوصياى آنها.
در اصل دوم، به ميوه درختِ بارور و پر ثمره ايمان پرداخته، از «اعمال صالح» سخن مى‌گويد.
چه تعبير وسيع و پر محتوائى، آرى «صالحات» همان «اعمال شايسته»، نه فقط عبادات، نه تنها انفاق فى سبيل اللَّه، نه فقط جهاد در راه خدا، نه تنها كسب علم و دانش، بلكه هر كار شايسته‌اى كه وسيله تكامل نفوس، پرورش اخلاق، قرب الى اللَّه و پيشرفت جامعه انسانى در تمام زمينه‌ها شود.
اين تعبير، حتى كارهاى كوچكى همچون برداشتن يك سنگ مزاحم را از