٤- بعضى نيز، به همان ريشه لغوى اين واژه برگشته، و سوگند را ناظر به انواع فشارها و مشكلاتى مى‌دانند كه در طول زندگى انسان‌ها رخ مى‌دهد، آنها را از خواب غفلت بيدار مى‌كند، به ياد خداوند بزرگ مى‌اندازد، و روح استقامت را پرورش مى‌دهد.
٥- بعضى ديگر، آن را اشاره به «انسان‌هاى كامل» مى‌دانند، كه عصاره عالم هستى و جهان آفرينشند.
٦- بالاخره، بعضى آن را ناظر به «نماز عصر» شمرده‌اند، به خاطر اهميت ويژه‌اى كه در ميان نمازها دارد، زيرا آنها «صلاة وسطى‌» را كه در قرآن روى آن تأكيد خاصى به عمل آورده، نماز عصر مى‌دانند.
با اين كه تفسيرهاى فوق، با هم تضادى ندارد و ممكن است همه در معنى آيه جمع باشد و سوگند به تمام اين امور مهم ياد شود، ولى در ميان آنها از همه مناسب‌تر، همان عصر به معنى زمان و تاريخ بشر است؛ چرا كه بارها گفته‌ايم:
سوگندهاى قرآن، همواره متناسب با مطلبى است كه سوگند به خاطر آن ياد شده، و مسلّم است كه خسران انسان‌ها در زندگى، نتيجه گذشتن زمان عمر آنها است، و يا عصر قيام پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله، به خاطر اين كه: برنامه چهار ماده‌اى ذيل سوره، در چنين عصرى نازل گرديده.
از آنچه گفته شد، عظمت آيات قرآن و گستردگى مفاهيم آن به خوبى روشن مى‌شود، كه يك كلمه از آن، تا چه حدّ پر معنى و شايسته تفسيرهاى عميق و گوناگونى است.
***
آيه بعد، اشاره به چيزى مى‌كند كه اين سوگند مهم براى آن ياد شده است،