تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٢
حسابرسى خداوند در آن روز، فوق العاده دقيق و حساس است، و ترازوهاى سنجش عمل در قيامت آن قدر ظريف است، كه حتى كوچكترين اعمال انسانى را وزن مىكنند و به حساب مىآورند.
***
نكتهها:
١- دقت و سختگيرى در حسابرسى قيامت
نه تنها از آيات اخير اين سوره، كه از آيات مختلف قرآن به خوبى استفاده مىشود: در حسابرسى اعمال، در قيامت، فوق العاده دقت و موشكافى مىشود، در آيه ١٦ سوره «لقمان» مىخوانيم: يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ في صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّه إِنَّ اللَّه لَطيفٌ خَبير:
«پسرم! اگر به اندازه سنگينى دانه خردلى (عمل نيك يا بد) باشد و در دل سنگى يا در گوشهاى از آسمانها يا زمين پنهان گردد، خداوند آن را (در قيامت) براى حسابرسى مىآورد، خداوند دقيق و آگاه است».
«خردل» دانه بسيار كوچكى از گياه معروفى است كه، در كوچكى ضرب المثل مىباشد.
اين تعبيرات نشان مىدهد: در آن حسابرسى بزرگ، كوچكترين كارها محاسبه مىشود، ضمناً، اين آيات، هشدار مىدهد: نه گناهان كوچك را كم اهميت بشمرند، و نه اعمال خير كوچك را، چيزى كه مورد محاسبه الهى قرار مىگيرد، هر چه باشد كم اهميت نيست.
لذا، بعضى از مفسران گفتهاند: اين آيات زمانى نازل شد كه بعضى از ياران پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت به انفاق اموال كم بى اعتنا بودند، و مىگفتند: اجر و پاداش