تعجب از اوضاع و احوال زمين در آن روز، مخصوص به كافران نيست.
آيا اين تعجب و سؤالِ ناشى از آن، مربوط به «نفخه اولى» است يا «دوم»؟.
ظاهر اين است: همان نفخه اولى است كه نفخه پايان جهان است؛ زيرا زلزله عظيم در پايان جهان رخ مى‌دهد.
اين احتمال نيز داده شده است: منظور نفخه رستاخيز، زنده شدن مردگان، و بيرون ريختن آنها از درون زمين مى‌باشد؛ زيرا آيات بعد نيز، همه مربوط به نفخه دوم است.
ولى از آنجا كه در آيات قرآن، كراراً حوادث اين دو نفخه با هم ذكر شده، تفسير اول با توجه به بيان زلزله وحشتناك پايان جهان مناسب‌تر به نظر مى‌رسد، و در اين صورت، منظور از «أثقال» زمين، معادن، گنج‌ها و مواد مذاب درون آن است.
***
و از آن مهمتر اين كه: «زمين در آن روز تمام خبر خود را باز مى‌گويد» «يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها».
آنچه از خوبى‌ها، بدى‌ها، و اعمال خير و شرّ، بر صفحه زمين واقع شده است، همه را برملا مى‌سازد، و يكى از مهمترين شهود اعمال انسان در آن روز، همين زمينى است كه ما اعمال خود را بر آن انجام مى‌دهيم، و شاهد و ناظر ما است.
در حديثى، از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: أَ تَدْرُونَ ما أَخْبارُها؟: «آيا مى‌دانيد منظور از اخبار زمين در اينجا چيست»؟
قالُوا: اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ: «گفتند: خدا و پيغمبرش آگاه‌تر است».
فرمود: أَخْبارُها أَنْ تَشْهَدَ عَلى‌ كُلِّ عَبْدٍ وَ أَمَةٍ بِما عَمِلَ عَلى‌ ظَهْرِها، تَقُولُ