تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٠
نكتهها:
١- چه امورى در شب قدر مقدر مىشود؟
در پاسخ اين سؤال، كه چرا اين شب، شب قدر ناميده شده؟ سخن بسيار گفتهاند، از جمله اين كه:
١- شب قدر به اين جهت «قدر» ناميده شده، كه جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مىشود، شاهد اين معنى در آيات ٣ و ٤ سوره «دخان» است كه مىفرمايد: إِنَّا أَنْزَلْناهُ في لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرينَ* فيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكيم:
«ما اين كتاب مبين را در شبى پر بركت نازل كرديم، و ما همواره انذار كننده بودهايم* در آن شب كه هر امرى بر طبق حكمت خداوند تنظيم و تعيين مىگردد».
اين بيان، هماهنگ با روايات متعددى است كه مىگويد: در آن شب، مقدرات يك سال انسانها تعيين مىگردد، و ارزاق و سرآمد عمرها، و امور ديگر، در آن ليله مباركه، تفريق و تبيين مىشود.
البته، اين امر هيچگونه تضادى با آزادى اراده انسان و مسأله اختيار ندارد، چرا كه تقدير الهى به وسيله فرشتگان بر طبق شايستگىها و لياقتهاى افراد، و ميزان ايمان، تقوا، پاكى نيت و اعمال آنها است.
يعنى: براى هر كس آن مقدر مىكنند كه لايق آن است، يا به تعبير ديگر:
زمينههايش از ناحيه خود او فراهم شده، و اين نه تنها منافاتى با اختيار ندارد، كه تأكيدى بر آن است.
٢- بعضى نيز گفتهاند: آن شب را از اين جهت شب قدر ناميدهاند كه: داراى قدر و شرافت عظيمى است (نظير آنچه در آيه ٧٤ سوره «حج» آمده است: ما