در روايات متعددى كه دانشمند معروف اهل سنت حافظ «حاكم حسكانى» در «شواهد التنزيل» نقل كرده، از امام صادق عليه السلام چنين آمده: «هنگامى كه فراغت يافتى، على را به ولايت نصب كن». «١»
«قرطبى» نيز در تفسير خود از بعضى نقل كرده است: معناى آيه اين است:
«هنگامى كه فراغت يافتى، امامى را كه جانشين تو است نصب كن» (هر چند نامبرده خودش اين معنى را نپذيرفته است). «٢»
با توجه به اين كه در آيه شريفه، موضوع «فراغت»، معين نشده است و «فَانْصَب» از ماده «نصب» (بر وزن نسب) به معنى تعب و زحمت است، آيه بيانگر يك اصل كلى و فراگير است، و هدف آن است كه پيامبر را به عنوان يك الگو و سرمشق، از اشتغال به استراحت، بعد از پايان يك امر مهم، باز دارد، و تلاش مستمر و پى‌گير را در زندگى به او گوشزد كند.
با توجه به اين معنى روشن مى‌شود: تمام تفاسير فوق صحيح است، ولى هر كدام به عنوان يك مصداق از اين معنى فراگير و عام.
و چه برنامه سازنده و مؤثرى كه رمز پيروزى و تكامل در آن نهفته است، اصولًا بيكار بودن و فراغت كامل، مايه خستگى، كم شدن نشاط، تنبلى و فرسودگى، و در بسيارى از مواقع، مايه فساد و تباهى و انواع گناهان است.
قابل توجه اين كه: آمارها نشان مى‌دهد، به هنگام تعطيلات مؤسسات آموزشى، ميزان فساد گاهى تا هفت برابر بالا مى‌رود!
به هر حال، مجموعه اين سوره، بيانگر عنايت خاص الهى به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله، تسلّى او در برابر مشكلات، و وعده نصرت و تأييد او در فراز و