شويم، ولى اصرار بعضى از مفسران بر اثبات پيش‌داورى‌هاى خود به وسيله آيات قرآن، تا آنجا كه تعبيرات آنهامناسب مقام شامخ پيامبر صلى الله عليه و آله نيز نمى‌باشد، باعث مى‌شود چند نكته را در اينجا يادآور شويم:
اولًا- اين كه «فخر رازى» مى‌گويد: اجماع «اهل سنت» بر اين است كه اين آيه درباره «ابوبكر» نازل شده، بر خلاف چيزى است كه بعضى از مفسران معروف اهل سنت صريحاً آورده‌اند، از جمله:
«قرطبى» در تفسيرش در روايتى از «ابن عباس» نقل مى‌كند: تمام اين سوره (سوره الليل) درباره «ابو الدّحداح» نازل شده (كه داستانش را در آغاز سوره آورده‌ايم) «١» مخصوصاً به آيه «وَ سَيُجَنَّبُهَا الأَتْقى‌» كه مى‌رسد، باز مى‌گويد: منظور «ابو الدّحداح» است، هر چند از اكثر مفسران نقل كرده: درباره «ابوبكر» نازل شده، اما خودش اين نظر را نپذيرفته است.
ثانياً- اين كه گفته است: اتفاق شيعه بر اين است كه اين آيه درباره على عليه السلام نازل شده، درست نيست، چرا كه بسيارى از مفسران شيعه، همان داستان «ابو الدّحداح» را ذكر كرده و پذيرفته‌اند.
آرى، در بعضى از روايات از امام صادق عليه السلام نقل شده: منظور از «أتقى‌» پيروان و شيعيان او است، و منظور از «الَّذي يُؤْتي‌ مالَهُ يَتَزَكَّى» اميرمؤمنان على عليه السلام است، ولى ظاهر اين است: اينها جنبه شأن نزول ندارد، بلكه از قبيل تطبيق بر مصداق روشن و بارز است.
ثالثاً- بدون شك، «أتقى‌» در آيه فوق به معنى باتقواترين مردم نيست، بلكه مفهوم آن همان متقى بودن است، شاهد گوياى اين سخن اين است كه: «أشقى‌» در مقابل آن به معنى بدترين مردم نيست، بلكه منظور كفارى است كه از انفاق