مدّت‌ها پيش از اين، به مجموعه‌اى از اشعار آن حضرت دست يافتم كه فراگيرنده سخنان ارزشمند و گنج‌هاى حكمت و در حدود دويست بيت بود و آن را امام ابوالحسن فَنجگِردى كه خدا رحمتش كند گرد آورده بود. با اين مجموعه انس گرفتم و در مسير به دست آوردن شگفتى‌هاى آن، با همه زوائدى كه [از ديگران‌] در آن بود، تلاش كردم چون تنها مشتمل بر گوشه‌اى از طُرفه‌ها و دُرّى از صدف‌هاى آن حضرت بود تا آن كه به مجموعه ديگرى دست يافتم كه پر بهره‌تر و گسترده‌تر بود گرچه همه اشعار را نداشت و همه اشعار آن، كم و زياد داشت كه پاره‌اى از آنها را از كتاب محمّد بن اسحاق و ديگر علما، استخراج كرده بود و بعضى ديگر را از لابه‌لاى كتاب‌هايى گردآورده بود كه منسوب به امام ٧ بودند.

پاره‌اى از برادران، پيشنهاد كردند كه از هر دو مجموعه، آنچه را كه به ادب، پند، حكمت و عبرت‌گيرى مربوط مى‌شود، گرد آورم و بقيه را كه براى اهداف ديگر سروده شده، نياورم.

مدّتى بعد، به مجموعه ديگرى از اشعار آن حضرت دست يافتم كه ابوالبركات هبة اللّه بن محمّد حَسنى گرد آورده بود؛ ولى در آن، چيزى بيش از آنچه پيش‌تر به دست من رسيده بود، نيافتم، گرچه ابيات اندكى در آن وجود داشت كه به دست من نرسيده بود.

از آن پس، باز هم به تلاشم ادامه دادم و تمام كوششم را به كار گرفتم و به كتاب‌هاى تاريخ و سيره سر زدم و هر آنچه از گوهرها و دُرها به شكل مسند و يا مرسل، مشخّص و يا غير مشخّص يافتم، جمع كردم؛ چون هدف من ساماندهى به قطعات و گردآورى ابيات بود.

بنا بر اين، مدّعى نيستم كه هر آنچه آمده، از زبان آن حضرت است و آن حضرت به طور قطع، سراينده و آفريننده آن اشعار بوده است؛ بلكه در بسيارى موارد، به گمان و حدس، بسنده كردم؛ چون در اين گونه موارد، با يقينْ سخن گفتن، دشوار است؛ چون هر گاه چيزى بر انسانْ مشكوك نمود، بهتر است به بخش درست، بسنده كند.

با اين حال، نمى‌پندارم كه همه شعرهاى وى را گرد آورده و بر همه نتايج فكرى وى آگاهى يافته باشم؛ بلكه احتمال مى‌دهم كه آنچه گرد آورده‌ام، كمتر از آن باشد كه از