دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩٧ - ٥/ ٢ طاووس

آن، طوقدار گشته‌اند.

٥٣٢٨. امام على ٧: خجسته است خدايى كه آنچه در آسمان‌ها و زمين است، خواسته و ناخواسته، بر او سجده مى‌كنند، و صورت و پيشانى بر زمين مى‌سايند و از روى تسليم شدن و ناتوانى، از او اطاعت مى‌كنند و از روى بيم و ترس، رشته فرمانبرى او را در گردن مى‌گيرند.

پس پرنده، مسخّرِ فرمان اوست. شمار پَرها و نَفَس زدن‌هاى او را شمرده، و پاهاى او را بر تَرى و خشكى، استوار گردانيده است، روزىِ او را مقدّر كرده و انواع آن را شمرده است. اين، كلاغ است و اين، عقاب! اين، كبوتر است و اين، شترمرغ! و هر پرنده‌اى را به نامش خوانده، و روزى‌اش را بر عهده گرفته است.

٥/ ٢ طاووس‌

٥٣٢٩. امام على ٧‌ در بيان شگفتى آفرينش طاووس: و از شگفت‌ترين آنها (پرندگان) در آفرينش، طاووس است كه آن را در استوارترين تناسب، پرداخته است، و رنگ‌هايش را در نيكوترين نظم، چيده است، با بالى از استخوانِ ميانْ تهى، و دُمى بلند و بر زمين كشيده. طاووس نر، هر گاه به سوى ماده مى‌خرامَد، به كرشمه، پَرهايش را مى‌گشايد و چون چتر بر سرش مى‌نهد، گويى كه بادبانِ كشتىِ «دارى»[١] است كه ناخدايش آن را برافراشته است. به رنگ‌هايش مى‌نازَد و به نازْ مى‌خرامَد. همچون خروس به سوى مادينه مى‌رود و با آن، چون نَرينه‌هاى پُر هيجان، براى جفت‌گيرى مى‌آميزد.

اينها را بر پايه مشاهده مى‌گويم، نه بر اساس گزارشى با سندِ ضعيف، و اگر لقاح آنها بر اساس پندار كسى باشد كه مى‌پندارد طاووس، با اشك چشم، باردار مى‌كند به اين گونه‌

[١] دارى، كشتى منسوب به شهركى بر ساحل دريا به نام« دارين» است. به ملّاح هم« دارى» مى‌گويند.( م)