دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦٧ - باب دوم آفرينش فرشتگان

مستولى نشده است تا آنچه را كه انجام دادند، بسيار شمارند.

و فروتنى در برابر او، فرصتى براى بزرگْ شمردن كارهاى نيكشان به ايشان نداده است، و از بسيارىِ تلاششان، سستى‌ها بر آنان عارض نگشته است، و شيفتگى‌هايشان كاستى نيافته است تا با اميد به پروردگارشان مخالفت كنند، و طولانى بودن مناجاتشان، دور و برِ زبانشان را خشك نكرده (خسته نگرديده) و گرفتارى‌اى بر آنان مستولى نشده است تا بانگ تضرّعشان به درگاهش قطع گردد.

شانه‌هايشان در تداوم اطاعت از او، دگرگون نگشت، و گردنشان در اجراى فرمان او به راحتىِ سستى متمايل نشد، و نفهمى و فراموشى بر اراده استوارشان نتاخت، و فريب‌هاى شهوت در همّتشان ناتوانى ايجاد نكرد.

پروردگار صاحب عرش را اندوخته روز نيازمندى‌شان كردند، و به هنگامى كه مردم به آفريدگانْ روى آوردند، آنان با رغبت به آفريننده روى آوردند و البته به پايانِ مُنتهاى درجه عبادت (بندگى) او نمى‌رسند. عشق آنان به اطاعت او، بر اثر علاقه‌اى است كه در دل‌هايشان است و موادّ آن از اميد و خوف خداست، كه هيچ گاه از آنان جدا نمى‌شود.

رشته ترس آنان، هرگز بُريده نمى‌شود تا در تلاششان سست گردند، و طمع بر آنان چيره نمى‌گردد تا كوشش كم را بر تلاششان ترجيح دهند، و كرده‌هاى گذشته خود را بزرگ نمى‌شمارند؛ چرا كه اگر آنها را بزرگ شمارند، اميدشان بيم از پروردگار را در آنان از بين مى‌برد.

با همه چنگ اندازى‌هاى شيطان، هرگز در آنان ترديدى نسبت به پروردگارشان به وجود نيامده، و برخوردهاى بد، متفرّقشان نساخته، و حسادت‌ورزى، بر آنان چيره نگشته است، و كاركردهاى دو دلى، گروه گروهشان نساخته، و خواهش‌هاى نفسانى، قسمت قسمتشان نكرده است. آنان، بندگان ايمان‌اند و هرگز انحراف، عدول از حق، درنگ و سستى، بندِ بندگى را از آنان قطع نكرده است.

در آسمان‌هاى تو در تو، جايى به اندازه گستره پوستى پيدا نمى‌شود، جز آن كه بر آن، فرشته‌اى سجده كننده و يا تلاشگر در راه عبادت تو قرار دارد. با بسيارىِ اطاعت‌