دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٣ - ٥/ ٢٠ اراده كننده

٥٢٢٤. امام على ٧: خدايى جز خداوند يگانه نيست. شگفتا از بزرگى كه چه‌قدرْ با عظمت است، و جليلى كه چه قدر با جلالت است، و عزيزى كه چه قدر عزّت دارد! او از آنچه ستمكاران مى‌گويند، بسيار برتر است.

٥/ ٢٠ اراده كننده‌

٥٢٢٥. امام على ٧: اراده كننده است، امّا نه از روى شوق، و سازنده است، امّا نه با اعضا.

٥٢٢٦. امام على ٧: چيزها را خواست، نه بر پايه شوق... اراده كننده است، نه از روى دل مشغولى.

٥٢٢٧. امام على ٧: مى‌گويد، ولى نه با به‌كارگيرى لفظ... و مى‌خواهد، نه با انديشيدن.

٥٢٢٨. امام على ٧: سپاسْ خدايى را كه ولىّ ستايش شده، حكيم بزرگوار، و انجام‌دهنده هر آنچه بخواهد است. داناى نهان‌ها، آفريننده آفريده‌ها، فرو فرستاننده قَطره‌ها [ى باران‌]، و سامان دهنده كار دنيا و آخرت است.

٥٢٢٩. امام على ٧‌ هنگامى كه از خواست و اراده خداوند، پرسش شد: خداى را دو مشيّت است: مشيّتى حتمى و مشيّتى تصميمى. همچنين خداى را دو اراده است: اراده‌اى تصميمى و اراده‌اى حتمى كه تخلّف‌ناپذير است و اراده تصميمى او، هم تخلّف‌پذير و هم تخلّف‌ناپذير دارد. و او را دو مشيّت است: مشيّتى كه مى‌خواهد، و مشيّتى كه نمى‌خواهد. نهى مى‌كند، ولى مى‌خواهد، يا امر مى‌كند، ولى نمى‌خواهد.[١]

[١] يعنى گاه امر و نهى خداوند، براى تحقّق است و گاه براى آزمايش و امثال آن، كه در نوع دوم امكان دارد خداوند از امر و نهى خود دست بردارد و تحقّق پيدا نكند، نظير فرمان ذبح حضرت اسماعيل كه بعدا به ذبح گوسفندى تغيير يافت.