دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١١ - باب هشتم فيزيك

باب هشتم:

فيزيك‌

٥٦١٢. امام على ٧: هر شنونده‌اى جز خدا، از شنيدن صداهاى زير، ناشنواست و صداهاى بَم، او را ناشنوا مى‌سازد.[١]

٥٦١٣. امام على ٧: هر بيننده‌اى جز او، در [ديدن‌] رنگ‌هاى نهان و اجسام ظريف، نابيناست.[٢]

[١] دانش جديد، امكان بهره‌گيرى از امواج صوتى را فراهم آورده است. گوش انسان، توان گيرايى مقدار معيّنى از امواج صوتى را دارد كه بين پانزده موج در ثانيه تا پانزده هزار موج باشد و اگر كم‌تر از اين باشد، گوش ما قادر به شنيدن نيست، چنان كه اگر مقدار امواج، افزون‌تر از پانزده هزار باشد، نيز نمى‌تواند بگيرد و شايد مقصود از كلام آن حضرت كه فرمود:« لطيف الأصوات( صداهاى زير)» و« كبير الأصوات( صداهاى بم)» همين باشد( تصنيف نهج البلاغة: ص ٧٨٢). شايسته يادآورى است كه جديدترين نظريه فيزيكى در اين مورد، اين است كه مقدار امواج صوتى قابل درك براى گوش انسان، بين ٢٠ تا ٢٠٠٠٠ بار در ثانيه است؛ يعنى متفاوت با نظريه پيشين كه آن را بين ١٥ تا ١٥٠٠٠ در ثانيه مى‌دانست( ر. ك: فيزيك، تأليف هاليدى و رزنيك، ترجمه گلستانيان و بهار: ج ٢ ص ٩٥).

[٢] بسيارى از حيوانات، رنگ‌ها را نمى‌بينند؛ بلكه تنها رنگ سفيد و سياه را مى‌بينند؛ امّا انسان، هفت رنگ لطيفِ قابل ديد را كه امواج آنها بين ٤/ ٠ ميكرون( بنفش) تا ٨/ ٠ ميكرون( قرمز) است، مى‌بيند؛ ولى رنگ‌هايى كه طول موج آنها از اين محدوده بيرون است، انسان، قادر به ديدن آنها نيست، از( قبيل اشعه ماوراى بنفش و اشعه مادون قرمز). بنا بر اين، قدرت بينايى انسان، محدود است؛ امّا خداوند متعال، هر جسم و هر رنگ را با هر نوع و لطافت مى‌بيند و به قدرت اوست كه زنبور عسل، توان تشخيص هفت رنگ سفيد متفاوت را دارد كه انسان، همه آنها را يك رنگ( سفيد) مى‌بيند. زنبور عسل با اين قدرت چشمگير مى‌تواند در حال پرواز، انواع گل‌ها را تشخيص بدهد( تصنيف نهج البلاغة: ص ٧٨٢).