دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١٩ - ٩/ ٣ كوهها، مخازن آب رودها
ابرهاى پاره پاره و پراكنده در هوا را به هم آورد تا آبى كه درون ابر بود، بجنبد و آنها را چون دوغِ درون مَشك به هم زد. برقِ ابر در كرانههاى آسمان درخشيد و درخشش آن، در دل ابرهاى سياه و سفيد متراكم، آرام نگرفت. از آن، بارانى تندْ روان گرديد، دامنههاى كشيده ابر به زمينْ نزديك شد، و باد جنوبْ آن را دوشيد تا قطرههاى درشت آن، از دِلِ ابر، بيرون آيد.
و ابر را چون شترى كه سينه و پهلوى خود را در زمين مىگسترانَد، در هوا گسترانْد و بار سنگينى را كه بر دوش ابر بود، فرو ريخت و با آن باران، از زمينهاى خشك، گياهْ بيرون آورد و از جاى جاى كوهها، علفْ سبز گردانيد و زمين، به زينت مَرغزارهايش شادمان گشت و در جامهاى كه از گلها و پيرايه شكوفههاى تازه و شادابْ پوشيده بود، درخشيد و همه آنها را خوراك مردمان و غذاى چارپايان قرار داد و در كرانههاى زمين، راهها گشود و براى پويندگان اين راهها، نشانههايى را برافراشت.
٩/ ٣ كوهها، مخازن آب رودها[١]
٥٦٢٠. امام على ٧: وقتى جوشش آبدر گوشهو كنار زمين، آرام شد و كوههاى بلند و سر به فلك كشيده را بر دوش زمين نهاد، از فراز كوهها، چشمهها را جوشانْد و آنها را در شكاف بيابانها و زمينهاى هموار، جارى ساخت.
٥٦٢١. امام على ٧: [خداوند] عز و جل ميخهاى زمين را استوار كرد، و كوهها را گِرداگِردش برافراشت، و چشمههايش را روان ساخت، و درههايش را شكافت. آنچه او ساخت، سست نگرديد، و آنچه او توانَش بخشيد، ناتوان نشد.
[١]. وقتى باران بر كوهها مىبارد، خاك آنها را نرم مىكند و در آنها درختان و گياهان مىرويد و زندگى انسان و حيوانات شكوفا مىگردد. كوهها آبهاى جارى را در خود فرو مىبرند و آن را در طبقههاى وسيع، پاك و سرد، جمع مىكنند تا وقتى كه تابستان فرا رسد و آب جوىها كم گردد. در آن هنگام، اين آبها از چشمهها، شيرين و گوارا جارى مىگردند و قرآن به اين حقيقت علمى اشاره مىكند كه كوهها مخزن آب چشمهها و نهرها هستند، چنان كه امام على ٧ هم در چندين جا به اين موضوع اشاره دارد( تصنيف نهج البلاغة: ص ٧٨٧).