دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣١ - ٢/ ٤ پيوند برخى خلقيات با يكديگر
در دست امير مؤمنان، چوبىبود. سر چوب را خم كرد. سپس چند لحظه با چوبْ زمين را خراشيد. آنگاه، سرش را بلند كرد و فرمود: «پيامبر خدا، هزار حديث به من فرمود كه هر حديثى، هزار باب داشت، و [از جمله آنها اين بود كه] همانا روحهاى مؤمنان در آسمانْ همديگر را مىبينند و مىبويند و يكديگر را مىشناسند، و هر كدام يكديگر را شناختند، با هم انس مىگيرند، و هر كدام يكديگر را نشناختند، با هم اختلاف مىكنند. به حقّ خدا سوگند كه تو دروغمىگويى. من چهره تو را بين چهرهها [ى آشنا] نمىشناسم و نام تو را هم بين نامها نمىبينم».
ر. ك: ج ١٢ ص ١٥٣ (شناخت ارواح).
٢/ ٤
پيوند برخى خُلقيّات با يكديگر
٥٣٥٥. امام على ٧: هر گاه در كسى خصلتى شگفت ديديد، انتظار وجودِ مانندهاى آن را هم داشته باشيد.
٥٣٥٦. امام على ٧: شگفتترين چيزها در انسان، قلب اوست: دريافتهايى از حكمت دارد و متضادهايى خلاف حكمت. هر گاه اميد بر او عارض شود، طمعْ او را خوار مىكند، و هر گاه طمع در او تهييج شود، حرصْ نابودش مىكند، و هر گاه نااميدى بر او مستولى شود، تأسّفْ او را مىكُشد.
هر گاه غضب بر او عارض گردد، برآشفتن در او شديد مىگردد، و هر گاه سعادتِ خشنودى به وى روى آورد، خوددارى را فراموش مىكند. هر گاه ترس به او رسد، احتياط كارىْ او را مشغول مىسازد، و هر گاه امنيّت براى او گسترده شود، غفلتْ او را گرفتار مىكند. هر گاه نعمت به او روى آورَد، غرورْ او را مىگيرد، و هر گاه مصيبتى به وى رسد، بىتابى او را رسوا مىكند.
هر گاه مالى به دست آورد، بىنيازىْ او را سركش مىكند، و هر گاه نيازمندىاى به وى رسد، بلا او را گرفتار مىسازد. هر گاه گرسنگى دامنگيرش گردد، ناتوانى زمينگيرش مىكند، و هر گاه در پُر كردن شكم، زيادهروى كند، پُرى شكم، راه نفس كشيدنش را مىگيرد.
هر كوتاهىاى براى او زيانمندى مىآورد، و هر زيادهروىاى برايش فساد ايجاد مىكند.