دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢٥ - ٤/ ٤ خطبه شيوا

آنها در تركيب‌بندى ظاهر، و همساز با دوره دوام آنها، با بدن‌هايى كه در كار نفع‌رسانى به خود، برقرارند، و دل‌هايى كه در پىِ روزى خويش روان‌اند، در ميان نعمت‌هاى فراگير و احسان‌هاى موجب شكر و عافيتى مانع زيان.

و براى شما عمرهايى مقرّر كرد كه مقدار آنها را بر شما پوشيده داشت، و از آثار پيشينيان شما، برايتان پندهايى به جا گذاشت، از جمله: بهره‌هايى كه برگرفتند و فراخناى زندگى كه پيش از مرگ از آن برخوردار بودند. پيش از دستيابى‌شان به آرزوها، مرگ، آنان را دريافت و تاختِ اجل‌ها، برگ و بَرِشان را فرو ريخت. در هنگام سلامتِ بدنشان چيزى آماده نكردند و در بهار نوجوانى، پند نگرفتند.

آيا برخورداران از شادابىِ جوانى، جز خميدگى پيرى را انتظار دارند؟ و بهره‌مندان از نعمت سلامت، جز بارش بيمارى را؟ و برخورداران از فرصت عمر، چيزى جز فرا رسيدن گاهِ فنا و نيستى را آن هم با نزديك بودن جدايى و وقت انتقال، آشوب دل‌ها، سوز درد و به لب رسيدنِ جان؟ و انداختنِ نگاهى فريادرسانه به فرزندان و نزديكان و عزيزان و همتايان؟

مگر با وجود بازداشت شدن در كوى مُردگان و تنها ماندن در تنگناى خوابگاه، خويشان مى‌توانند مرگ را دفع كنند؟ و يا نوحه‌گرى سودى دارد؟ خزندگان، پوستش را دريده‌اند و خاك گور، شادابى را از تنش ستانده، و گردبادها، آثارش را از بين برده‌اند و گذشت روزگار، نشانه‌هايش را نابود كرده است!

بدن‌ها پس از فربهى، زار و نزار گشته‌اند، و استخوان‌ها پس از سختى، سست شده‌اند، و روح‌ها با يقين به اخبار غيبى، در گروِ بار سنگين گناهان قرار گرفته‌اند. نه از ايشان مى‌خواهند بر اعمال صالحشان چيزى بيفزايند و نه براى لغزش‌هاى‌