اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٩١ - اياك نعبد و اياك نستعين

يارى خواستن از خداوند در راه عبوديت و بندگى او است، و چنين به خاطرم هست كه در اخبار هم در اين مقام از استعانت در غير جهت عبادت نهى شده است.

اما اينكه تنها از خدا يارى طلب كنيم و از او كمك بخواهيم و اين امر را منحصر او بدانيم اين از فروع توحيد ربوبيت است پس آن‌كس كه معتقد بود كه ربى جز اللّه نيست همه نفعها و ضررها را هم از او خواهد ديد و جز به او بديگرى چشم اميد نخواهد داشت، و استعانت و كمك خواستن از غير او، با يكتائى و يگانگى ذات اقدس حق در ربوبيتش سازگار نيست لذا بنده مؤمن جز از خدا از كس ديگرى يارى نمى‌طلبد، و جز او فريادرسى نمى‌خواهد و جز به پيشگاه او نزد ديگرى عجزولابه نمى‌كند، و اين توحيد، امرى است بس مشكل هم از حيث علم و از جهت حال و عمل، و هر كه را خداوند بر اين امر موفق بدارد، براى او بهره‌اى از عوالم عبوديت و بندگى، بلكه از مراتب معرفت، و بلكه از درجات قرب خواهد بود، خداوند اين مقام را روزى ما و جميع طالبان ترقى بمدارج معرفت و تقرب به خود بگرداند.

و آنچه كه ما در اين آيه در مورد استعانت بيان داشتيم با آنچه كه در مورد عبادت گفتيم از لحاظ ترتيب مرتبط است، زيرا قارى پس از ذكر سه آيه اول سوره بمقام اخلاص در عبوديت مى‌رسد، و پس از اظهار اين معنا است كه درمى‌يابد بدون كمك و يارى حق تعالى برايش ممكن نيست.

و گفته شد كه قسمت اول اين آيه جبر را نفى مى‌كند زيرا وقتى مى‌گوئيم «اياك نعبد» (تو را مى‌پرستيم) در اين جمله عبادت ببندگان‌