اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٣٨ - اما قرائت

اقدس حق به او مى‌نگرد و از او مى‌شنود، در اين صورت خواه‌ناخواه سؤال، و تمايل و زارى، و درخواست در او پيدا خواهد شد.

مرتبه بالاتر از اين، اينست كه به قلبش مشاهده كند كه خدا با او سخن مى‌گويد و با كلامش با او مناجات مى‌كند، كه اين مرتبه از قرائت، گوش فرا دادن، و فهم، و تعظيم، و حياء، و هيبت، و رجاء را سبب مى‌شود.

و از همه برتر اينست كه در كلام، متكلم را ببيند، و در كلمات، صفات را مشاهده كند، و اين امر او را از نظر به قرائت و توجه به خود و بهر آنچه كه غير از پروردگارش كه متكلم آن قرآن است، مشغول مى‌دارد، و تنها مقصودش و تمام همش او خواهد بود، حتى از انعام و احسان او هم در خواهد گذشت و چنان خواهد بود كه گويا مستغرق در مقام شهود است، و از چنين حالتى است كه امام صادق ٧ خبر مى‌دهد و مى‌فرمايد:

و اللّه لقد تجلّى اللّه لخلقه في كلامه و لكن لا يبصرون.

به خدا سوگند كه ذات اقدس حق در كلامش براى خلقش تجلى نموده ولى آنان نمى‌بينند.

و غشوه آن حضرت در حال تكرار آيه‌اى از قرآن در نماز از همين باب بود. و اين درجه اختصاص به مقربان درگاه الهى دارد، و مرتبه پائين‌تر از آن، درجه اصحاب يمين، و مرتبه پائين‌تر براى ساير مردم و غافلان است. و لذت كامل در همان درجه و مرتبه آخر است و صاحب چنين حالى است كه هيچ حالى را بر اين حال اختيار نمى‌كند.

و از بعضى از حكماء نقل شده كه گفته است من قرآن را تلاوت‌