مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩٨ - ٣ حواشی استاد بر کتاب « شهید جاوید »
یا ابْنَ عَبّاسً فَما تَقولُ فی قَوْمً اخْرَجُوا ابْنَ بِنْتِ رَسولِ اللّه مِنْ وَطَنِهِ وَ دارِهِ وَ مَوْضِعِ قَرارِهِ وَ مَوْلِدِهِ وَ حَرَمِ رَسولِهِ وَ مُجاوَرِ قَبْرِهِ وَ مَسْجِدِهِ وَ مَوْضِعِ مُهاجَرَتِهِ وَ تَرَکوهُ خائِفاً مَرْعوباً لا یسْتَقِرُّ فی قَرارً وَ لا یأوی الی وَطَنً یریدونَ. بِذلِک قَتْلَهُ وَ سَفْک دَمِهِ.
یعنی «ای ابن عباس تو چه میگویی درباره مردمی که فرزند دختر پیغمبر خدا را از وطن خود و از حرم رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و مجاورت قبر و مسجد و محل هجرت او بیرون کردند، مردمی که فرزندپیغمبر را به وحشت انداختهاند که نه قدرت دارد در محلی آرام گیرد و نه میتواند در وطن خود مأوی گزیند. اینان با این وضع میخواهند مرا بکشند وخونم را بریزند».
این سخنان امام به خوبی دلالت میکند که آن حضرت با وحشت از مدینه خارج شده و برای مقاومت در مکه متحصن گشته است.
در اینکه پس از امتناع از بیعت، به اصطلاح حرمت منقطع شده بود و امام نمیتوانست در مدینه بماند و مکه بالنسبة امنتر بود تردیدی نیست.
صفحه ١٩٢:
... و تشخیص داد که راه نجات دادن اسلام و مسلمانان منحصر به تشکیل حکومت است.
چرا منحصر؟ [قیام تا سرحد شهادت نیز اسلام و مسلمانان را نجات میداد.]
صفحه ١٩٦:
باید دانست که پس از برخورد حسین بن علی علیه السلام با حربن یزید چون دیگر پیروزی نظامی برای امام ممکن نبود وظیفه تشکیل حکومت خودبه خود از میان برخاست زیرا هر تکلیفی مشروط به قدرت است و این مطلب مورد اتفاق علمای اسلام است. بدین جهت از این پس اقدامات امام به صورت دفاع خالص درمیآید، آنهم در چهارچوب حفظ صلح و جلوگیری از جنگ.