کتاب لؤلؤ و مرجان که در نوع خود کتاب بینظیری است و از یک تبحّر واقعی مؤلف مرحومش حکایت میکند، بحث خود را در دو قسمت قرار داده است و از عهده هر دو نیکو برآمده است: اخلاص، صدق.

در بحث صدق، صفحه ٨٢، آیات مربوطه را نقل میکند. اول آیه:«فَوَیلٌ لِلَّذینَ یکتُبونَ الْکتابَ بِایدیهِمْ ثُمَّ یقولونَ هذا مِنْ عِنْدِاللَّهِ لِیشْتَروا بِهِ ثَمَناً قَلیلًا فَوَیلٌ لَهُمْ مِمّا کتَبَتْ ایدیهِمْ وَ وَیلٌ لَهُمْ مِمّا یکسِبونَ» [١]. سپس آیات افترای کذب را نقل میکند که زیاد است [٢] ٧. در صفحه ٩٢ به بعضی دروغهای روضه خوانها اشاره میکند از قبیل:

الف. پس از رفتن علی اکبر به میدان و برگشتن، امام به مادرش لیلی فرمود برخیز و برو در خلوت دعا کن برای فرزندت که من از جدّم شنیدم میفرمود: دعای مادر در حق فرزند مستجاب میشود.

ب. حضرت زینب در حالت احتضار آمد به بالین امام فَرَمَقَها بِطَرْفِهِ فَقالَ لَها اخوهُ: ارْجِعی الَی الْخَیمَةِ فَقَدْ کسَرْتِ قَلْبی، وَزِدْتِ کرْبی [٣]!.

ج. امام چندبار به دشمن حمله کرد و هر نوبت ده هزار نفر را کشت!.

٨. در صفحه ١٤٢ اشتباه شیخ مفید را نقل میکند در جراحت برنداشتن علی علیه السلام، و در صفحه ١٤٩ داستان عبور اسرا را از کربلا در مراجعت از شام نقل میکند که لهوف متفرّد به آن است و فقط پس از او «ابن نما» در مثیرالأحزان نقل کرده است. تألیف این کتاب، بیست و چهار سال بعد از وفات سید [٤] واقع شده است.

٩. در صفحه ١٦٣، از کتاب مُحْرِق القلوب آخوند ملامهدی نراقی نام میبرد که مشتمل بر بعضی اکاذیب است از آن جمله [٥]:

«چون بعضی از یاران به جنگ رفته شهید شدند، ناگاه از میان بیابان سواری

[١]. بقره/ ٧٩.[٢]. و شاید اگر مانند ما به آیات تحریف متمسک میشد بسیار مناسب بود.[٣]. [پس حضرت با گوشه چشم به وی نگاهی انداخت و فرمود: به خیمه بازگرد که دلم را شکستی و غمم را افزودی.][٤]. [سیدطاووس، مؤلف لهوف.][٥]. این داستان به طول و تفصیل در روضة الشهداء کاشفی آمده و محرق القلوب علی الظاهر از آنجا گرفته است. در روضة الشهداء میگوید فضل بن علی علیهما السلام به کمک هاشم شتافت!!!