لرزان هوا ثبت شد، در سینهها و دلها حک شد و مانند خطوط نورانی وحی در دل اولیاء خدا برای همیشه باقی ماند (انَّ لِلْحُسَینِ مَحَبَّةً مَکنونَةً فی قُلوبِ الْمُؤْمِنینَ)، در عالیترین مقام و مرکز احساسی روحها ثبت شد که بردن نامش اشکها را جاری میسازد؛ و خدا میداند تاکنون چند هزار تُن جاری ساخته است، چرا؟ چون نهضتی بود از نظر هدف و مقصد، انسانی، عالی، برای عدالت و تقوا بود و از نظر انگیزه مؤثر در وجود امام حسین، الهی و مافوق شخصی بود.

٤. در شرایطی که فساد و تباهی بر جامعهای حکومت میکند و ظلم و ستم و فساد همه جا را فراگرفته، اگر از هیچ حلقومی به خاطر حفظ جان و حیثیت ندایی برنخیزد، دیگران که در مکان دور و یا زمان دور هستند، قضاوتشان این است که آنچه میگذرد نماینده روح مردم و به رضا و میل مردم است و احیاناً آن را نوعی اعراض از اسلام و یا بالاتر انقلاب علیه اسلام تلقی میکنند.

٥. عکس العملهای خود امویان که در ورقههای «یادداشت نهضت حسینی» نمره ٣٦ نقل کردهایم از زبان عثمان بن زیاد، مرجانه، یحیی بن الحکم، هند همسر یزید، معاویة بن یزید، نشان میدهد اثر تکان دهنده شهادت اباعبداللَّه علیه السلام را و اینکه این حادثه پرده نفاق را درید و باطن کار را برملا کرد و حساب امویان را از اسلام برای همیشه جدا کرد. و این خود نشان دهنده این است که امام حسین حق داشت منطق شهید به خود بگیرد.

٦. جمله امام در روز عاشورا:«انّی لَارْجو انْ یکرِمَنِی اللَّهُ بِهَوانِکمْ» [١] مؤید این است که امام مطمئن بوده به حسن اثر شهادتش و اینکه این شهادت آبروی امویها و هدفهای آنها را از بین خواهد برد و آبروی امام را بیشتر خواهد کرد. این نیز مؤید مدعای شماره فوق است.

٧. عوامل خاصی که ایجاب میکند قیام امر به معروف را، به قرار ذیل است:

الف. موروثی کردن حکومت و خلافت و تحقق بخشیدن به آرزوی ابوسفیان.

ب. نقض مواد صلح امام حسن علیه السلام- معاویه و وضع تحمل ناپذیر شیعیان که حتی بخشنامه شد با اتهام به تشیع آنها را بگیرید، و محبت علی کافی بود که نام شخص را از دیوان دولتی ساقط کند. محرومیت شیعیان از حقوق اجتماعی از شهادت،

[١]. [من امید دارم که خداوند مرا با خواری شما بزرگ بدارد.]