بت پرستی و ظلم و بیدادگری و جهل و تعصب و تقلید و اسراف و تبذیر و افساد در ارض و فحشاء و امتیازات موهوم اجتماعی مبارزه کردهاند. مقدسات بشر هم از اینها تجاوز نمیکند.

امام حسین همان راهی را رفت که آن انبیاء رفتند و البته برای امام حسین وضعی پیش آمد که برای دیگران پیش نیامد. اعتراض به اینکه امام حسین چرا فداکاری کرد و تسلیم نشد و حفظ جان نکرد، اعتراض به همه انبیاء و اولیاء است. اساساً دین برای گذشت و فداکاری است، منطق دین ایثار است:«وَ یؤْثِرونَ عَلی انْفُسِهِمْ وَلَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ» [١]، «وَیطْعِمونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یتیماً وَ اسیراً» [٢]، «مَنْ اصْبَحَ وَلَمْ یهْتَمَّ بِامورِ الْمُسْلِمینَ فَلَیسَ بِمُسْلِمٍ»..

علاقه به جان و به پدر و فرزند و همسر و خویش و تبار و سرمایه و شغل و حرفه و مسکن، طبیعی هر انسان است و بسیاری از اینها طبیعی هر حیوانی است. دین آمده است برای اینکه انسان را علاقهمند و شیفته اموری عالیتر کند و درسی عالیتر بیاموزد:

«قُلْ انْ کانَ اباؤُکمْ وَ ابْناؤُکمْ وَ اخْوانُکمْ وَ ازْواجُکمْ وَ عَشیرَتُکمْ وَ امْوالٌ اقْتَرَفْتُموها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ کسادَها وَ مَساکنُ تَرْضَوْنَها احَبَّ الَیکمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسولِهِ وَ جِهادٍ فی سَبیلِهِ فَتَرَبَّصوا حَتّی یأْتِی اللَّهُ بِامْرِهِ وَ اللَّهُ لا یهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقینَ» [٣].

[وجود یک درک قوی در نهضت حسینی

]. میتوان گفت علت و مناط اینکه یک نهضت، مقدس و محترم و متعالی میشود و سیادت روحانی بر افکار و عقول مردم پیدا میکند، چند چیز است:

در درجه اول پاکی و طهارت و قداست هدف و مقصد است، آلوده به اغراض شخصی و منافع مادی و مطامع و حرصها و آزها و جاه طلبیها و شهوت رانیها و خودخواهیها و خودپرستیها و تعصبها و قومیتها و حمیتها نیست، به خاطر خدا و

[١]. حشر/ ٩.[٢]. دهر/ ٨.[٣]. توبه/ ٢٤. [بگو اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و خویشان و اموالی که به چنگ آوردهاید و تجارتی که بیم کسادش را دارید و مسکنهایی که بدان دل بستهاید نزد شما از خدا و رسول او و از جهاد در راه خدا محبوبتر است، پس منتظر باشید تا فرمان خدا آید و خداوند قوم فاسق را هدایت نمیکند.]