مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٦ - ١ مروّت
بود میخواست یک نفر هم که شده از آنها کم بشود. او نمونه جدّش بود:«لَقَدْ جائَکمْ رَسولٌ مِنْ انْفُسِکمْ عَزیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیکمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤُفٌ رَحیمٌ» [١]. آیا میدانید معنی «عَزیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّمْ» چیست؟ یعنی بدبختی شما بر او گران است. بدبختی دشمنان پیغمبر بر پیغمبر گران بود. آنها خودشان که نمیفهمیدند، این بدبختیها بر اباعبداللَّه گران بود. یک دفعه سوار شتر میشود و میرود. برمیگردد، عمامه پیغمبر را به سر میگذارد، لباس پیغمبر را میپوشد، سوار اسب میشود و به سوی آنها میرود بلکه بتواند از این گروه شقاوت کار کسی را کم کند. در اینجا میبینیم حسین یکپارچه محبت است، یکپارچه دوستی است که حتی دشمن خودش را هم واقعاً دوست دارد.
حادثه کربلا، صحنه نمایش اخلاق اسلامی
میآییم سراغ آنچه که آن را اخلاق میگویند (اخلاق اسلامی). وقتی از این دید به حادثه کربلا مینگریم، میبینیم یک صحنه نمایش اخلاق اسلامی است. بهطور مختصر سه ارزش اخلاقی مروّت، ایثار و وفا، و مساوات اسلامی را که در این حادثه وجود داشتهاند، برایتان توضیح میدهم.
١. مروّت
مروّت مفهوم خاصی دارد و غیر از شجاعت است؛ گو اینکه معنایش مردانگی است ولی مفهوم خاصی دارد. ملّای رومی از همه بهتر آن را مجسم کرده است، آنجا که داستان مبارزه علی علیه السلام با عمرو بن عبدود را نقل میکند که علی علیه السلام روی سینه عمرو مینشیند و او روی صورت حضرت آب دهان میاندازد، بعد حضرت از جا حرکت میکند و میرود و بعد میآید. اینجاست که ملّای رومی شروع میکند به مدیحه سرایی و یک شعرش چنین است:
در شجاعت شیر ربّانیستی | در مروّت خود که داند کیستی | |