ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٧٤ - باب ششم در تعريف شكر

نفعها است، در او نباشد.

و احذر ان يفنى عمرك بعمل غيرك‌

يعنى: حذر كن از اين كه فانى شود عمر تو، به عمل از براى نفع غير و ضرر خود. مثل خبث و غيبت، حديث است كه غيبت، موجب عذاب غيبت كن است و كفّاره گناهان مغتاب، يعنى: كسى كه غيبت او مى‌كنند.

و يتّجر برأس مالك غيرك، و تهلك نفسك‌

تأكيد فقره سابق است. يعنى: چنان مكن كه عمل تو، سرمايه ديگرى شود و ديگرى به عمل تو، از عذاب آخرت نجات يابد و تو، به آن عمل معذّب گردى، مثل غيبت، كه مذكور شد. و ممكن است كه مراد امام عليه السّلام از اين دو فقره اين باشد كه: حذر كن از اين كه فانى كنى عمر خود را در جمع مال، و بگذارى تا ورثه به سبب صرف كردن آن در مصارف خير، مستحقّ ثواب شوند و تو، به سبب منع حقوق اللَّه و حقوق النّاس، مستحقّ عذاب گردى.

فانّ نسيان الذّنب من اعظم عقوبة اللَّه في العاجل، و اوفر اسباب العقوبة في الاجل‌

دليل فقره پيشتر است كه:

و اشتغل بعيب نفسك.

، باشد.

يعنى: مشغول باش به عيب‌جوئى نفس خود و به تذكار گناهان خود. چرا كه فراموشى گناه، موجب عظيم ترس عذاب و عقاب است در نشأتين، امّا در دنيا، مثل نقص عمر و تنگى روزى و خفّت و خوارى در نظر مردم، و امّا در آخرت، به واسطه آنكه فراموشى گناه، موجب توفيق نيافتن به توبه و انابه است و عدم توبه با وجود گناه، موجب عذاب آخرت است.

و ما دام العبد مشتغلا بطاعة اللَّه و معرفة عيوب نفسه، و ترك ما يشين في دين اللَّه «عزّ و جلّ»، و هو بمعزل عن الآفات غائص في بحر رحمة