ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٨٤ - باب هشتم در تعريف مسواك كردن

اثقال النّجاسات، و استفراغ الكثيفات و القذر فيها

حضرت امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد كه: نام نهاده شده است مبرز به مستراح، از جهت استراحت نفسها از ثقل نجاستها و خالى شدن كثافتها در آنجا.

و المؤمن يعتبر بها عندها، انّ الخالص من حطام الدّنيا كذلك يصير عاقبتها، فيستريح بالعدول عنها و تركها، و يفرّغ نفسه و قلبه عن شغلها، و يستنكف عن جمعها و اخذها استنكافه عن النّجاسة و الغائط و القذر

يعنى: مؤمن را سزاوار و لايق است كه در مبرز، در وقت دفع شدن فضله به چشم عبرت نظر كند و به نفس خود خطاب كند و بگويد كه: اى نفس، زبده و خلاصه لذّتهاى دنيا، عاقبت اين است كه تا از تو دفع نمى‌شود، در آزار و زحمتى، و به اين عفونت است كه مشاهده مى‌كنى. و هر گاه خلاصه لذّات دنيا، نتيجه‌اش اين باشد، كى دنيا قابل اين همه زحمت است كه در تحصيل او و جمع او، كس به خود راه دهد؟! و عزيزترين سرمايه خود را كه عمر است، از براى او تلف كند؟! مى‌فرمايد كه: مؤمن هر گاه در مثل اين اوقات خود، به خود فكر كند، رفته رفته دوستى دنيا و جمع دنيا و علاقه به آن، در نظر او كم وقع و بى‌اعتبار مى‌شود، و شغل خود را از او قطع مى‌كند، و ديگر متوجّه او نمى‌شود و ننگش مى‌آيد كه پيرامون او بگردد و او را جمع كند، مثل ننگ داشتن از جمع كردن نجاست. و حديث است كه: در وقت دفع براز، فرشته‌اى گردن او را كج مى‌كند، تا نگاه به براز خود كند و ببيند و بداند كه: چه بوده و چه شده است، از اين جهت در آن وقت خواندن:

«اللّهمّ ارزقنى الحلال و جنّبنى الحرام».

، سنّت است.

و يتفكّر في نفسه المكرّمة في حال كيف يصير دليله في حال، و يعلم انّ التّمسّك بالقناعة و التّقوى يورث له راحة الدّارين‌

يعنى: نفسى كه في الجمله صفا و جلا دارد، بسا باشد كه از حالت خسيس،