ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٣٩٧ - باب شصت و سوّم در آداب فتوى دادن

ثمّ الحكمة، ثمّ التّقوى، ثمّ حينئذ ان قدر

مى‌فرمايد كه: مفتى را لا بدّ و ناچار است از شناختن چند چيز، تا تواند فتوى داد:

يكى- شناختن معانى قرآن. خصوص، شناختن معانى آياتى كه احكام شرع از آنها مستنبط است.

دوم- شناختن حقايق سنن. يعنى: علم داشتن به احاديث پيغمبر و ائمّه عليهم السّلام و راه بردن به ظواهر و بواطن اشارات و تأويلات و صحّت و فساد سندهاى احاديث و روات و آداب آن.

سوم- فرق كردن مسائل اجماعيّه از اختلافيّه و اطّلاع يافتن بر اصول اجماعيّات و اختلافيّات.

چهارم- ترجيح دادن و قادر بودن بر آن.

پنجم- عدالت يعنى: ملكه راسخه داشتن بر اتيان اوامر و اجتناب از منهيّات و عدم اصرار بر صغاير.

ششم- حكمت يعنى: ملازم مروّت و حميّت بودن، و در كارها ميانه‌رو بودن و از افراط و تفريط احتراز نمودن.

هفتم- تقوى و پرهيزگارى داشتن و از محرّمات و شبهات اجتناب نمودن.

حاصل آنكه اگر كسى تواند كه موصوف به همه اين صفات باشد، فتوى مى‌تواند داد اگر قادر بر اجراى احكام باشد و گر نه، نه.