ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٣٣٤ - باب پنجاه و سوم در مدح سخا و جود

نگذرد، نه دنيا و نه مال دنيا و نه صاحب دنيا، خواه دنيا دار، مؤمن باشد و خواه كافر، و خواه عاصى و خواه مطيع، و خواه شريف و خواه وضيع، بلكه وجودش را نقص داند و عدمش را كمال شمارد.

يطعم غيره و يجوع، و يكسو غيره و يعرى، و يعطى غيره و يمتنع من قبول عطاء غيره، و يمنّ بذلك و لا يمنّ، و لو ملك الدّنيا باجمعها لم ير نفسه فيها إلّا اجنبيّا، و لو بذلها في ذات اللَّه في ساعة واحدة ما ملّ‌

حقّ سخاوت آن است كه به مقتضاى: «وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ» (حشر- ٩)، غير را بر خود اختيار كند، و با وجود گرسنگى و احتياج خود به طعام، طعام را به ديگرى بذل كند، و با وجود برهنگى و احتياج به لباس، لباس را به ديگرى پوشاند، و به قدر مقدور، مال و ساير ما يحتاج از ارباب فقر و حاجت دريغ ندارد، و احسان از غير، قبول نكند و به هر كه احسان مى‌كند، خود ممنون باشد و او را از احسان خود ممنون نسازد و منّت ننهد، و اگر مالك همه دنيا باشد و همه خزاين زمين در حيطه تصرّف او باشد، خود و غير را در او مساوى داند و اگر فرضا همه آن مال و اسباب را در يك ساعت در راه خدا دهد و به مصارف خير صرف كند، دلگير نشود.

و قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله‌: السّخىّ قريب من اللَّه، قريب من النّاس، قريب من الجنّة، بعيد من النّار، و البخيل بعيد من اللَّه، بعيد من النّاس، بعيد من الجنّة، قريب من النّار

حضرت ختمى پناه «عليه صلاة الاله» فرمود كه: سخى نزديك است به خدا و نزديك است به مردمان، و نزديك است به بهشت و دور است از آتش. بخيل دور است از خدا و دور است از مردم، و دور است از بهشت و نزديك است به آتش.

و لا يسمّى سخيّا إلّا الباذل في طاعة اللَّه لوجهه، و لو كان برغيف او