ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٢٨٧ - باب چهل و چهارم در آداب خواب

بخوابد و به سبب آن خواب، عبادت از او فوت شود، پس اين خواب، خواب اهل غفلت است و طريقه خاسران و زيانكاران است و چنين كسى مفتون نفس و هوا است و محتاج به اصلاح است. و هر كه به خواب رود، بعد از فراغ از واجبات و سنن و ساير حقوق اللَّه و حقوق النّاس، پس چنين خوابى محمود است و صاحب اين خواب، نزديك است به رحمت الهى.

و انّى لا اعلم لأهل زماننا هذا شيئا، اذا اتوا بهذه الخصال اسلم من النّوم، لانّ الخلق تركوا مراعاة دينهم، و مراقبة احوالهم، و اخذوا شمال الطّريق، و العبد ان اجتهد ان لا يتكلّم، كيف امكنه ان لا يستمع إلّا ما له مانع من ذلك، و انّ النّوم خير من اخذ تلك الآلات في معاصى اللَّه‌

مى‌فرمايد كه: نمى‌دانم من از براى اهل اين زمان بعد از اداى فرايض و سنن و اتيان به اوامر و نواهى، هيچ چيز را سالم‌تر از خواب، چرا كه مدار خلق عالم، ترك مراعات دين است. يعنى: رعايت دين خود نمى‌كنند و مراقبت احوال خود نمى‌نمايند و اكثر اوقات ايشان، به خبث و غيبت مسلمانان مى‌گذرد و دست از راه نجات برداشته‌اند و رو به راه چپ و هلاك آورده‌اند. و اگر كسى به سبيل ندرت خواهد بود، كه في الجمله از اين كارها احتراز كند، ميسّرش نيست، چرا كه اگر سعى كند، ممكن است كه حرف كسى نگويد و غيبت كسى نكند، امّا نشنيدن حرف ديگران، خود ممكن نيست و پنبه به گوش گذاشتن، ميسّر نه. پس بنا بر اين، خواب كه به وسيله او از گفتن و شنيدن فارغ است، مفرّ خوبى است از براى مؤمن، كه هر گاه از اداى واجبات و سنن فارغ شود، بخوابد يا خود را به خواب دهد، تا از اين مهالك خلاص شود.

قال اللَّه عزّ و جلّ: إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ، كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا (اسراء- ٣٦).