ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٢٥٣ - باب سى و هشتم در بيان عقل و هوى

و الهوى عدوّ العقل، و مخالف للحقّ، و قرين الباطل‌

مى‌فرمايد كه: هواى نفس و پيروى خواهشهاى نفسانى، دشمن عقل است و عقل را نابود مى‌كند، و نيز مقتضاى هوا، متابعت باطل و مخالفت حقّ است، چنان كه معلوم است.

و قوّة الهوى من الشّهوات‌

و قوّت هوا و زور آن، از شهوت نفس است. يعنى: پيروى كردن لذّتهاى نفسانى و مرتكب شدن شهوتهاى جسمانى، قوّت مى‌دهد هواى نفس را، زياد مى‌كند طول امل و آرزوها را.

و اصل علامات الهوى من اكل الحرام و الغفلة عن الفرائض، و الاستهانة بالسّنن، و الخوض في الملاهى‌

مى‌فرمايد كه: سبب حدوث هوى و طول امل، سه چيز است:

يكى- خوردن حرام و اجتناب ننمودن از حرام و مغشوش.

دوم- مسامحه كردن در فرايض و واجبات، سهل گرفتن آنها، خواه ترك كردن، يا كردن و خوب نكردن، و آداب و قواعد آن را اهتمام ننمودن.

سوم- فرو رفتن در ملاهى و مكروهات، و كارهاى لغو و بى‌فايده كردن.