تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩ - منطق گردنكشان

اين امر بر خلاف كار دانشمندان و پژوهندگان است كه افكار و انديشه‌هاى ايشان روز به روز پيشرفت و تكامل پيدا مى‌كند.

شايد گفته موسى به لفظ «إذا» دليل بر آن است كه تهمت را به صورتى اساسى رد كرده و گفته است كه: اگر وجود نقصى در نزد او- به جدل- مسلم فرض شود، آن عبارت از ضلال و عدم رسيدن وحى در هنگام بروز آن حادثه است.

/ ٣٠ در حديثى مأثور از امام رضا- عليه السلام- آمده است

«مقصود وى آن بوده است كه از راه گم شده و خود را در شهرى از شهرهاى فرعون يافته بوده است». [٧] [٢١] موسى از شهرهاى فرعون به سبب ترس از نژاد پرستى رايج در آن زمان گريخت، چه اگر يك اسراييلى با يك قبطى درگيرى پيدا مى‌كرد، بنا بر طرز تفكر نژاد پرستانه بدون شك محكوم مى‌شد.

«فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ‌- پس چون از شما هراسان بودم از نزد شما گريختم،» و آيه بر آن دلالت دارد كه فرار از ظلم فضيلت است، يا لا اقل عيبى ندارد.

و نيز از آيه اين گونه مى‌فهميم كه: سرپيچى از قوانين ساخته شده به توسط نظامهاى غير شرعى عملى شريف است.

چون موسى به يارى حق برخاست، و از فرمانبردارى از نظام طاغوتى امتناع كرد، و به خدا متوكل شد و از سرزمينهاى كفر مهاجرت كرد، خدا او را به پيامبرى و فرستادگى (رسالت) مورد اكرام قرار داد.

«فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً- و پروردگارم به من فرمانى بخشيد.» حرف «فا» پيش از «وهب» اين نظر را القا مى‌كند كه ميان فرار وى از ستم فرعون و حكمى كه خدا به او عنايت كرد، ارتباطى وجود دارد، و شايد حكم همان علم باشد، يا نبوّتى كه پيش از رسالت بهره او شد.