تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٧ - شرح آيات

نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ‌- و بدين گونه نيكوكاران را پاداش مى‌دهيم».

«ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقالَ رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ- سپس به سايه بازگشت و گفت: پروردگارا! من به خيرى كه به سوى من فرو فرستى فقير و نيازمندم.»/ ٢٩٤ موسى سخت گرسنه بود، و از غربت رنج مى‌برد، و نمى‌دانست كه كار وى به كجا خواهد كشيد، و از اينها به نزد پروردگارش شكايت نكرد، بلكه از نعمتهاى ارزانى داشته او سخن گفت، و گفت كه من به اين خير نيازمندم. و اين از نيكوترين روشهاى دعا كردن است، چه متضمن كنايه‌اى بليغتر از تشبيه و نگرشى مثبت است. پس به جاى آن كه يكى از ما بگويد: چشمم درد مى‌كند، پس خدايا آن را شفا بخش، بايد بگويد كه: چشم من پيش از اين سالم بود، و من اكنون به آن نيازمندم كه همچون پيش از اين بوده باشم. چه از آداب دعا آن است كه بنده به حمد و ستايش خدا آغاز كند، و بر او درود فرستد، چنان كه در احاديث آمده است.

اهميت اين ادب محافظت از روحيه مثبت در نزد انسانى است كه شيطان پيوسته در صدد گمراه كردن او از نعمتهاى خدا است، و هر وقت كه درد يا مصيبتى به او مى‌رسد، عينك سياه بر چشم مى‌گذارد تا ديگر نعمتهاى بازمانده را نبيند كه محققا بيش از آن است كه از كف داده است، و آن كس كه نعمتهاى خدا را كه به او داده است نمى‌بيند، نمى‌تواند از آنها بهره‌مند شود.

در تفسيرى ديگر براى اين آيه آمده است كه ابو بصير گفت: به ابو عبد اللَّه- عليه السلام- گفتم كه آيا شكر حدّى دارد كه چون بنده تا آن حد پيش برود بتوان گفت كه او شاكر است؟ گفت: آرى، و من گفتم كه آن چيست؟ و او گفت

خدا را بايد سپاس گزارد بر هر نعمتى از مال و كسان خودش، و اگر در آنچه خدا به او بخشيده حقّى براى ديگران وجود دارد، آن را بپردازد، و از آن است اين گفته خداى عزّ و جلّ: «سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ‌- منزه است آن كه اين را مسخر ما ساخت در حالى كه ما هماورد با آن نبوديم» و «رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَ‌