تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤ - شرح آيات

مى‌خواهد كه معنى ظاهرى اين حروف را اشاره‌اى به قرآن و حروف آن بدانيم.

[٣] چون اخلاص رسول براى انجام دادن رسالت و فرستادگى از جانب پروردگارش شديد، و حرص او براى مصلحت مردم بسيار/ ١٥ بزرگ بود، از آن هنگام كه متوجه كفر ورزيدن مردمان به رسالت خويش مى‌شد، نزديك آن بود كه خود را هلاك كند.

«لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ‌- شايد مى‌خواهى خودت را بدان جهت كه ايمان نياورده‌اند هلاك كنى.» [٤] ولى آيا رسول توانايى آن را دارد كه بدون اجازه و فرمان خدا مردمان را به ايمان آوردن به رسالت خويش برانگيزد؟ هرگز ... چه خدا به مردمان آزادى اراده را در انتخاب راه بخشيده و نخواسته است كه آنان را براى ايمان آوردن مجبور سازد، و دليل اين امر آن كه عذاب شديدى برايشان فرو نفرستاده است تا از بيم آن سر تسليم در برابر حق فرود آورند.

«إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ‌- اگر مى‌خواستيم، از آسمان نشانه‌اى بر ايشان فرو مى‌فرستاديم، تا گردنهاشان در برابر آن خاضع و فرو افتاده شود.» ولى پروردگار ما چنان خواست كه آنان با تمام آزادى خود ايمان آوردند، و اگر عذابى بر ايشان نازل مى‌كرد و از ترس گرفتار شدن به آن ايمان مى‌آوردند، چنين ايمانى براى آنان سودمند واقع نمى‌شد، چه ايمان سودمند آن است كه بدون جبر و اكراه به آن رسيده باشند.

از امير المؤمنين- عليه السلام- روايت شده است كه در ضمن سخن گفتن از پيامبران و حكمت آزمايش و ابتلا گفت

«و اگر خدا- جلّ ثنائه- در هنگام برگزيدن آنان به رسالت، چنان مى‌خواست كه گنجهاى زر و كانهاى جهان، و كشتزارهاى بهشت در اختيارشان قرار گيرد، و پرندگان آسمان و جانوران وحشى زمين در كنار ايشان باشد، چنين مى‌كرد، و اگر چنين مى‌شد، بلا و آزمايش از ميان مى‌رفت، و پاداش باطل مى‌شد، و