تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٠ - و آنان وارثان بودند

كرد.» فرهنگ شعرا كه در اين جا به صورت فرهنگ جادوگران نمايش داده شده، در خدمت طاغوتيان است و مردمان را گمراه مى‌كند، و آن افزارى در دست جباران است تا با آن محرومان را مقهور سازند، در صورتى كه رسالتهاى خدا حقايق را براى مردم آشكار مى‌سازد، و در آنها مقررات آشكارى براى رهانيدن محرومان از چنگال ستمكاران وجود دارد، و به همين سبب فرمان مهاجرت صادر شد، و سبب آن را وجود خطرى ياد كرده كه مردمان را تهديد مى‌كند، و اين نمونه‌اى براى رسالتهاى خدا محسوب مى‌شود.

/ ٥٣ [٥٣] فرعون مأموران خود را به شهرهاى متعدّد و پراكنده مصر روانه كرد، و هدف آن فراهم آوردن نيروهاى نظامى لازم براى رو به رو شدن با خطر بنى اسراييل بود، و چنان مى‌نمايد كه به بسيج عمومى پرداختند، ولى براى چه؟

آيا در آن هنگام كه فرعون نيت بدى براى بنى اسراييل پيدا كرد و آنان بيرون رفتند، اين احساس خطر برايش پيش آمد كه خروج ايشان مقدمه‌اى براى مقاومت نظامى در برابر او است، و به همين جهت به حركت دادن لشكريانش پرداخت؟ يا آن كه چنين انديشه‌اى را پيش از خروج بنى اسراييل داشت، و به حركت واداشتن سپاهيان به منظور تظاهر به نيرومندى بوده است تا كسى در انديشه انقلاب و شورش ضد او نيفتد، چه امكان آن هست كه در مصر نيروهاى ديگر معارض با فرعون نيز وجود مى‌داشته و انتظار زمان ايفاى نقش خويش در انقلاب بر ضد فرعون را مى‌كشيده‌اند.

از ملاحظه سياق معلوم مى‌شود كه احتمال نخستين قوت بيشتر دارد.

«فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ‌- پس گرد آورندگان (سپاهيان) را به شهرها روانه كرد.» يعنى كسانى كه براى او نيروهاى نظامى گردآورى كنند.

[٥٤] و چون سپاهيان خود را از لحاظ مادّى مهيّا ساخت، به تعبيه معنوى آنان از طريق راههاى آينده پرداخت