تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٦ - رهنمودهايى از آيات

دست آورد، يا به طمع تأييد ايشان نسبت به اجراى بعضى از آنچه خدا بر او نازل كرده است سستى و چشمپوشى نشان دهد (و اين كارى است كه مسيحيان درباره دين كرده/ ٣٩١ و آن را به فساد كشانده‌اند)، و اين كارى است كه به توسط علماى دين صورت مى‌گيرد، بدان سبب كه، بر بنا حديثى، قرآن بر لغت «إيّاك أعني، و اسمعي يا جاره مقصودم تويى، و اى همسايه او بشنو» نازل شده است.

خطاب خدا متوجه به جانب رسول و فرستاده او است، ولى آن كس كه بايد بشنود همه آن كسانند كه بر خط او پيش مى‌روند، و به دستور و روش او عمل مى‌كنند كه همان علماى دين‌اند، و بنا بر اين راز بزرگى ايشان رسالتى است كه مسئوليت آن را بر عهده گرفته‌اند، و بنا بر اين اگر به فكر آن بيفتند كه شهرت و عظمتى از جاى ديگر همچون كافران به دست آورند، يا به سلطه‌هاى فاسد يا توده‌هاى منحرف براى اين منظور توجه كنند، بر ضد سنتهاى خدا در زندگى قيام كرده‌اند، و از همين راه وسيله‌اى براى كاستن از مقام و منزلت خود فراهم آورده‌اند، پس لازم است كه خود و دانشى را كه امانتدار آنند پاس دارند، و استقامت نشان دهند، و در مقابل دشواريها بايستند، و با توكل بر خدا و عمل كردن به راهنمايى رسالت از دشواريها بگذرند.

در پايان سوره به يادآورى توحيد مى‌پردازد، و آن تنها عبارت از ايمان داشتن به خدا و او را آفريننده آسمانها و زمين دانستن نيست- كه اين امرى است كه شكى در آن وجود ندارد- و خداوند متعال گفته است: «أَ فِي اللَّهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌- مگر در خداى آفريننده آسمانها و زمين شكى وجود دارد؟». [٤٥] و نيز گفته است: «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ‌- و اگر از ايشان بپرسى كه چه كس آسمانها و زمين را آفريده است، حتما خواهند گفت

خدا»، [٤٦] و آنچه مشكل و مايه دردسر بشر است شرك است، كه ارزشهاى والاى‌