تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٨ - رهنمودهايى از آيات

٤٠ [نبذناهم‌]: نبذ به معنى افكندن و طرد كردن است.

[اليمّ‌]: به معنى دريا است و گاه بر نهر عظيم نيز اطلاق مى‌شود.

٤٢ [المقبوحين‌]: قبح به معنى دور كردن است، و قبّحه اللَّه يعنى خدا او را دور كند.

/ ٣١٨

بدرستى كه ستمگران، رستگار نشوند

رهنمودهايى از آيات

آيات درس پيشين به سخن درباره ظلم پايان يافت، و اين كه سبب زيان شخص ظالم مى‌شود، و در اين آيات مثالى واقعى از اين انديشه قرآنى را مى‌يابيم كه سنت خدا را در زندگى خلاصه مى‌كند، و گرفته شده از داستان فرعون است كه خدا او و سپاهيانش را در دنيا غرق كرد.

شايد آدمى بتواند براى مدتى سنّت زندگى را تغيير دهد- به وسيله آن آزادى كه خدا در اين مورد به او عنايت كرده است- ولى براى ابد اين كار غير ممكن است، زيرا كه نيرو و كار مايه او محدود است، در صورتى كه زندگى استمرار دارد، و سنتهاى آن را اراده مطلق خدا به جريان مى‌اندازد. فرعون بر مردمان فرمان مى‌راند، و بر زمينها و بندگان خدا مستولى شد، و چندان تكبر ورزيد كه كارش به مدعى خدا شدن كشيد، و چنان اعتقاد پيدا كرد كه مى‌تواند در برابر حق مقاومت كند، و اين كه زندگى را قانونى نيست، ولى واقع بر خلاف اين بود، و او با واقعيت تصادم پيدا كرد؛ چه بر وى معلوم شد كه زندگى را سنتهايى است، و كسى اين سنتها را به جريان مى‌اندازد.